विचार




मधेसी जनतामाथिको ज्यादती


प्रेम कुमार :
९५ सालमा प्रजा परिषदको सदस्य भएका स्वर्गाीय गणेशमान सिंहले नेपालको राणा विरोधी आन्दोलनलाई सघाउन जवाहरलाल नेहरुलाई आग्रह गरेको र व्रिटीस फौजले पक्राउ गरी तेहाड जेलमा राखिएका केआईसिंह, पूर्ण सिंह र दिलमानसिंह नेहरुको वहसपछि भारतीय अदालतबाट छुटेका थिए ।


जहानिया राणा शासनका विरुद्ध शुक्रराज शास्त्रीले धार्मिक जागरणका नाममा अभियान चलाए । त्यस क्रममा उनले भारतीय स्वतन्त्रता सेनानी महात्मा गान्धीलाई बनारसमा भेटेर नेपालको राणा विरोधी आन्दोलनलाई सघाउन आग्रह गरेको र गान्धीले पनि नेपालको राणा विरोधी आन्दोलनमा समर्थन जनाएको समाचार भारतीय अखबारमा प्रकाशित भएपछि त्यही विषयलाई लिएर जुद्धशमशेरले पक्राउ गरेर अन्त्यमा गोली हानी हत्या गरे । त्यस बेला ७३ जनालाई दण्डित गरिएको थियो भने परिक्षित नाम गरेका राणालाई रु १० रुपैयाँ जरिवानागरी गोरखा जिल्ला छोड्न रोक लगाइएको थियो । 

नेपालको राणा विरोधी आन्दोलनमा स्वर्गीय विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला, पुष्पलाल श्रेष्ठ, मनमोहन अधिकारी, गंगालाल श्रेष्ठ, नरवहादुर कमाचार्य, विष्णुवहादुर मानन्धरलगायत दर्जनौले भारतीय भूमिमा बसेर आफ्ना गविविधीहरु सञ्चालन गरे । उनीहरुलाई भारतीय सरकार, राजनैतिक दलका नेता तथा भारतीय जनताले सहयोग गरेका थिए, जुन कुरा नेपाली राजनैतिक इतिहासलाई जो कसैले पल्टायो भने पनि सहजै देख्न सकिन्छ । नेपालको जहानिया राणा शासन र निरंकुश पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्यका लागि भारतीयहरुको महत्वपूर्ण भूमिका रह्यो । माओवादीले सञ्चालन गरेको जनयुद्धलाई शान्ति प्रक्रियासम्म ल्याई पु¥याउन, राजतन्त्र र संसदीय दलहरुको दुरी बढाउँदै माओवादीसँग मोर्चावन्दी गराउन तथा १२ वुँदेसहमति गराउनसम्म भारतीय पक्षले निकै ठूलो कसरत गरेको छ । यी सबै कुरालाई राष्ट्रियताको चर्को नारा उराल्ने माओवादी देखी संसदीय राजनीतिको ठेकेदार सम्झने नेपाली कांग्रेस र एमालेका नेताहरुले ठूलो सहयोगका रुपमा लिए । माओवादी र कांग्रेस एमालेलाई एकै ठाउँमा उभ्याएर राजतन्त्र विरुद्ध प्रयोग गराउँदा नेपालका शासकहरुले हस्तक्षेपका रुपमा बुझेनन् । भारतले जे ग¥यो, त्यसलाई गुरुमन्त्र मान्दै स्वीकार्दै गए । माओवादी जनयुद्धले त्यसवीचमा निकै ठूला एजेण्डाहरुलाई स्थापित गराइसकेको थियो । संविधानसभाको निर्वाचन, धर्मनिरेपक्षता, संघीयताले सबैलाई जगाईसकेको थियो । दलित, आदीवासी÷जनजाती र मधेसीलाई आफ्नो अधिकारका लागि आवाज उठाउन सक्ने बनाइसकेको थियो । नेपालको राजतन्त्रका विरुद्ध सिताराम ऐचुरी लगायतभारतीय नेताहरुले आएर काठमाडौमा भाषण गरे । एसडी मुनी जो भारतीय विदेश मामिला सल्लाहकारले माओवादी जनयुद्धलाई विश्वभर प्रचारप्रसारगर्दै सहयोग गरिरहे । माओवादी आन्दोलनले सबै जाती जनजाती र पिछडिएका सवैलाई आफ्नो अधिकार प्राप्तीका लागि लड्न र आवाज उठाउन सिकायो भने मधेस आन्दोलनले अधिकार प्राप्तीका लागि बलिदान गर्न अभिप्रेरित ग¥यो । जव आन्दोलनले निर्माण गरेको तथा अन्तरिम संविधानले स्थापित गरेका अधिकारहरु  नयाँ बन्ने संविधानबाट खोसिने प्रयत्न गरियो । जाती क्षेत्र र भूगोलका नाममा थारु र मधेसी, दलित, महिला र मजदुरका अधिकारहरु खोसियो । अनि हजारौंको रगत र बलिदानबाट आएको संविधानसभाबाटै धर्मनिरपेक्षता, पहिचानसहितको संघीयतालाई मृत्यु बरण गराउने काममा सत्तारुढ दल नेपाली कांग्रेस र एमालेका नेतृत्वगणहरु लागे भने विगतमा पिछडावर्गको अधिकार स्थापित गर्न नारा उराल्ने एमाओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड एमालेकै कित्तामा उभिएर धम्कीको भाषा वोलिरहे । लाग्छ, प्रचण्ड पनि अहिले अध्यक्ष ओलीसँगै आसन्न सत्ताको स्वप्निल मुद्रामा आफुलाई डुवाइरहेका छन् । दुई महिना अगाडि मानसिक सन्तुलन गुमाएको डक्टरी सर्टिफिकेटदिंदै सुविधासम्पन्न चिकित्सालयमा उपचारको मागगर्ने प्रचण्ड अहिले उनै ओलीको वोलीमा लोली मिलाएर दौडिरहेका छन् । जनयुद्ध, जनआन्दोलन र मधेस आन्दोलनको कार्यदेशलाई विर्सेर अगाडि बढ्ने प्रचण्डले राष्ट्रपतिको शिल्ड पहिरिनका लागि धोखाघडीको राजनीति छोड्न सक्नुपर्दथ्यो । तर उनले त्यसो गर्न सकेनन् । भनिन्छ– ‘भुईंमा पोखिएको टिप्न खोज्दा पोल्टामा रहेको पनि पोखिन्छ ।’ अहिले प्रचण्डको व्यवहार र कार्यशैलीले यही नियती भोगिरहेको छ ।

मधेस महिनौदेखी आक्रान्त छ । सुदुरपश्चिमका छोटे राजा÷राजौटाहरुको आन्दोलन एक सातामैं साम्य भयो, अर्थात उनीहरुको माग पुरा भयो । तर मधेसी, थारु र दलित समुदायले थालेको आन्दोलनले महिनौं दिन गुजारेको छ, तर उनीहरुको मागका विषयमा काठमाडौमा रहेको सत्ताले सुनेन । अखण्डका नाममा थारुका अधिकार खोसिए, भारतीयका नाममा उत्पिडित मधेसी समुदायका अधिकारहरु खोसिए । कानमा तेल हालेर बसेको सत्ताले आफ्नो आन्दोलन नदेखेपछि उनीहरुले हिंस्रक भएर ७ प्रहरीको हत्या गरे । त्यसपछि थारु आन्दोलनलाई अपराधिकरणको संज्ञादिंदै फर्मानहरु जारी गरिए । सुपका राजा रजौटाहरु रन्थनिए, काठमाडौमा कोकोहोलो मच्चियो । हुलकाहुल भारतीयहरु आएर प्रहरीमाथि आक्रमण गरेको फर्मान जारीगर्दै गृहमन्त्रीले इमान्दार कर्मचारीलाई कारबाही गरेर आफ्नो अक्षमता छोप्नेकाम मात्रै गरे । मधेसको आन्दोलनलाई नदेखेको काठमाडौले रातारात मधेसी जनतालाई सेनाको धेरावन्दीमा राखेर दमनचक्र चलाउने योजना बनायो । महिनौं पहिलाको आन्दोलनलाई बेवास्ता गरिएपछि मधेसवादी दलका नेताले छिमेकी भारतीय राज्यसरकारको आन्दोलनमा सहयोगको याचनागर्दै पत्र लेखे । त्यसलाई काठमाडौका कुलिन शासकहरुले भारतीय हस्तक्षेप भन्दै मधेसीमाथि फेरी दमनचक्र चलाए । यस क्रममा दुई दर्जनको ज्यान गइसकेको छ, मधेसमा राज्यको आक्रमणबाट । भारतीय हस्तक्षेपलाई आफु अनुकुल हुँदा सहयोग ठान्ने र प्रतिकुल हुँदा हस्तक्षेप ठान्ने कांग्रेस एमाले र माओवादीका ‘मठाधिस’को व्यवहारले थारु, मधेसी, दलित र किसान मजदुर दिक्क भएका छन् ।

महिनौ वितिसक्दा पनि आन्दोलनकारीको मागलाई सम्वोधन गर्नुको साटो प्रतिकारमा उत्रन निर्देशन दिने अध्यक्ष ओली मधेस टुक्रिने भयो, जातीय सद्भाव खल्वलिने भयो, हिंसा बढ्ने भयो भन्दै चिच्याइरहेका छन् । कैलालीमा ७ जना प्रहरी मारिंदा चिच्याउने महारथीहरु मधेस दन्दनी बलिरहँदा मौन बसिरहेकाछन् । मधेसी जनतालाई राज्यसत्ताले सँधै दवाएर राख्यो । उनीहरुलाई दास्रो दर्जाको नागरिक बनाउँदै नयाँ नयाँ मुखियाहरु उत्पादन गराईरह्यो । नागरिकता वितरणमा पनि उर्घेल्याईगर्दै भारतीय अपराधिको जामाँ पहि¥याउने काममात्रै गरियो । मधेसी जनतालाई कहिल्यै पनि मायाँको दृष्टिले हेरिएन, दुश्मनको दर्जामा राखेर लात्तीले हान्ने काम निरन्तरजारी रह्यो । भारतीय अपराधिहरुसँग सँधै लडिरहने धर्तीपुत्रलाई सँधै हेयको दृष्टिले लात हानिरहँदा ऊ ‘ हम भारतीय नही, नेपाली छि, हम भगौडा नही धर्तीपुत्र छि’ भन्दै कतिन्जेल राज्यको बर्बरता सहन गरिरहन सक्छ ? त्यसैले सिंहदरवारले दलगत राजनैतिक स्वार्थ भन्दा माथि उठ्दै थारु, मधेसी, दलित र मजदुर किसानका मागलाई सम्वोधन गर्नैपर्छ । अन्यथा थारु र मधेसी जनतामाथि दमनजारी राखेर तीन ठूला दलका मठाधिसहरुले नयाँसंविधान घोषणा गर्ने हो भने आन्दोलनकारीले नेपाली नागरिकता परित्यागगर्दै छिमेकी मुलुकमा समावेश भएको घोषणा गरेभने त्यसको जिम्मेवारी लिन पनि सक्नुपर्छ । 



‘पर्ख र हेरको नीति’मा राजपा - 2019-02-09

‘सत्ताका लागि जस्तोसुकै निर्णय र सम्झौता गर्न पछि नपर्ने’ जस्ता आरोप खेपिरहेका मधेश केन्द्रित दल अहिले सत्ता वा सङ्घर्षको अलमलमा रहेको देखिन्छ। सम्झौतालाई भर्‍याङ बनाएर सरकारमा पुग्ने तर काम नगर्ने परिपार्टी विगतकै रोग हो। मधेशका मुद्दामा बेइमेल मात्र हैन सरकारमा जाने होडबाजी र दाउपेचका साथै अन्तरपार्टी र पार्टीभित्रकै तादम्यता नहुँदा मधेश केन्द्रित दल कमजोर बन्न पुगेको हो कि! भन्ने अनुमान लगाउन थालिएको छ।

एकीकृत पार्टीमा ओलीले एकलौटी गरे - 2019-02-09

सत्तारुढ नेकपाका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले ‘अर्को माओवादी जमिन्छ’ भन्ने अभिव्यक्ति दिएपछि नेपाली राजनीतिमा नयाँ तरंग आएको छ । भेनेजुएला प्रकरणमा प्रधानमन्त्री एवं पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग जुहारी चलिरहेका बेला अर्का अध्यक्ष प्रचण्डले सार्वजनिक मञ्चमै ‘माओवादीलाई सिध्याइयो, जे गरेपछि हुन्छ भन्ने ठाने अर्को माओवादी जन्मन्छ’ भनेका हुन् ।

भेनेजुएलामाथि अमेरिकी हस्तक्षेप बारे - 2019-02-06

संवैधानिक र लोकतान्त्रिक रुपमा निर्वाचित राष्ट्रपति निकोलास मडुरोको सरकारको विरुद्धमा भेनेजुएलामा अमेरिकी साम्राज्यवादको योजनामा जुन राज्य विप्लवको प्रयत्न भइरहेको छ, त्यो मुलत असफल भैसकेको छ । तर पनि त्यसलाई अझै अगाडि बढाउने प्रयत्न जारी छ । त्यसको विरुद्धमा हाम्रो पार्टीको तर्फबाट अध्यक्ष प्रचण्डले वक्तव्य दिइसक्नुभएको छ । सरकार पनि भेनेजुएलामा बाह्य हस्तक्षेप विरुद्ध उभिइसकेको स्थिति छ ।

भेनेजुयला ब्रिफिङ : भएको के हो? - 2019-02-05

काठमाडौ,(प्रस): झन्डै २ साताअघि नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष एंव पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले वक्तव्य जारी गर्दै अमेरिकाको कडा आलोचना गरेपछि नेपाली राजनीतिक वृत्तमा दक्षिण अमेरिकी मुलुक भेनेजुयाला पसेको छ।

नेपाल-अमेरिका सम्बन्ध थप पेचिलो - 2019-02-03

भेनेजुएला प्रकरणबारे नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले दिएको वक्तव्यबाट एकाएक चिसिएको नेपाल–अमेरिका सम्बन्ध थप पेचिलो बनेको छ । अमेरिकी सरकारले दाहालको वक्तव्यलाई लिएर नेपाल सरकारको ध्यानाकर्षण गर्न वासिङटन डिसीस्थित नेपाली राजदूत अर्जुन कार्कीलाई विदेश मन्त्रालयमा बोलाएर प्रस्टीकरण लिएको छ ।

नक्कली र सक्कली सहिद ! - 2019-01-30

सहिद त्यो हो, जसले देश र नागरिकको हितमा आफ्नो जीवन अर्पण गर्दछ, समर्पण गर्दछ । तर, यहाँ त कुनै समूहको स्वार्थका लागि भिडन्त गर्दा मरेकालाई पनि सहिद घोषणा गरिएको छ । यतिसम्म कि, सहिदलाई ‘१० लाख रुपैयाँको व्यापार’ जस्तो बनाइएको छ ।

मैले भोगेको युपिएफ र एसिया प्यासिफिक सम्मेलन - 2018-12-09

नवराज दाहाल: भर्खरै एसिया प्यासिफिक सम्मेलन नेपालमा सम्पन्न भएको छ । सम्मेलन पूर्व र सम्पन्न भए पश्चात यसबारे धेरै चर्चा परिचर्चा सुनिन आएको छ । लाग्दछ ठुलो भुकम्प पछीको पराकम्प जस्तै एसिया प्यासिफिकको पराकम्पनहरु गइनै रहेका छन् । कार्यक्रमको बारेमा सकारात्मक र नकारात्मक टिप्पणीहरु सुन्नमा आइरहेका छन् ।

आयात रोकौं, कृषि उद्योगलाई बोकौं - 2018-11-06

हरिबोल गजुरेल:नियम-कानून बनाउनु ठूलो कुरा होइन, त्यसलाई पालना गर्नु ठूलो कुरा हो । यहाँ नियम-कानून राम्रो बने पनि कार्यान्वयनको ढर्रा पुरानै छ । नयाँ संविधान बनेको छ, नयाँ परिवेश छ, तर काम गर्ने तरिका पुरानै । मुख्य समस्याको जड राजनीतिक नेतृत्व हो ।

एमाले पनि जमीनमा, माओवादी पनि जमीनमा - 2018-11-05

पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड:पहिलो संविधानसभा चुनावको बेला म सम्झिन्छु, माओवादीले कहाँ चुनाव जित्छ, बढीमा चाररपाँच सिट जित्छ भन्थे मान्छेहरु । हामीले तत्कालीन नेकपा एमालेसँग चुनावी तालमेलको प्रस्ताव राख्दा उहाँहरुको कुरा पनि त्यही थियो । म आफैं पनि तड्पिराखेको थिएँ, के हुने हो, के ?

मध्यस्थकर्ता मानव अधिकारकर्मीको निधन - 2018-11-04

मानव अधिकारकर्मी एवं नागरिक अगुवा पद्मरत्न तुलाधरको आज निधन भएको छ । विद्रोही माओवादीलाई शान्ति प्रकृयामा ल्याउन वामपन्थी नेताको रुपमा समेत चिनिएका तुलाधरले खेलेको भूमिकाको कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष केपी ओली र प्रचण्डले पनि पटक पटक प्रसंशा गरेका छन् ।

नसा च्यापिएको उपचार - 2018-09-07

डा. श्रीकृष्ण गिरी:अव्यवस्थित जीवनशैली नै नसा च्यापिने एउटा प्रमुख कारण हो । खानपिन मात्रै होइन, शरीरको पोजिसन कसरी राख्छौँ भन्ने कुराले नसाको समस्या निर्धारण गरिरहेको हुन्छ ।

पार्टी बैठक टार्दै प्रधानमन्त्री - 2018-09-02

काठमाडौ,(प्रस): पार्टीको स्थायी कमिटी बैठक पटकपटक स्थगित गरेकोमा नेकपा कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का नेताहरुले असन्तुष्टि जनाएका छन् । पछिल्लो पटक नेकपा स्थायी कमिटीको बैठक भदौ १९ र २० गतेका लागि बोलाइएको थियो । तर, तयारीका लागि सचिवालय बैठक नबसेपछि भदौ २७ र २८ गतेका लागि सारिएको छ ।

भारतले ‘आप्रवासी’लाई देश निकाला गर्छ ? - 2018-08-11

भारतको उत्तर पूर्वी राज्य आसामका करिब चालिस लाख मानिसहरुले आफ्नो नागरिकता गुमाएका छन् । उनीहरुलाई प्रमाणित नागरिकको सूचीबाट हटाइएको छ । उक्त सूची सरकारले छिमेकी देश बंगलादेशबाट छिरेका अवैध आप्रवासीहरुलाई पहिचान गर्ने प्रक्रियाको रुपमा सार्वजनिक गरेको थियो ।

न्यायालयमा सुधार कि प्रतिशोध ? - 2018-08-06

तत्कालिन प्रधानमन्त्री मनमोहन अधिकारीले २०५२ मा संसद भंग गरेर चुनाव घोषणा गरे। प्रधानन्यायाधीश विश्वनाथ उपाध्याय नेतृत्वको इजलासले सो घोषणा त्यही वर्ष भदौ १२ मा उल्ट्याइदियो।

अस्वीकृत हुँदैछन् जोशी - 2018-07-31

प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीले केही दिनदेखि लगातार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग भेट्न खोजेका थिए । प्रधानमन्त्रीको सचिवालयलाई विश्वास गर्ने हो भने मंगलबार साँझसम्म ओली र जोशीवीच भेटघाट भएको छैन ।

दक्षिण एसिया: भ्रष्ट चरित्रले जन्मायो नयाँ शक्ति - 2018-07-28

विश्व राजनीतिमा स्थापित शक्तिहरु विस्थापित हुने र नयाँ शक्तिको उदय हुने ‘ट्रेण्ड’ नै चलेको छ । युरोप, अमेरिकादेखि दक्षिणा एसियासम्मै यसको प्रभाव परेको छ, स्थापित दलहरुको स्थान नयाँ शक्तिले लिंदैछन् ।

आफ्नै बोलीको फन्दामा - 2018-07-24

मुखबाट निस्केको बोली र बन्दुकबाट छुटेको गोली फिर्ता हुँदैन भन्ने नेपाली आहानको तात्पर्य कानूनमन्त्री शेरबहादुर तामाङलाई जति कसलाई थाहा होला ?

राष्ट्रपतिलाई साक्षी राखेर एकता - 2018-05-18

महेन्द्र सापकोटा: केही दिनअघिसम्म तत्कालीन माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड स्वयं भन्दै थिए, पार्टी एकता त्यति सजिलो छैन । पटकपटक केपी शर्मा ओलीसँग वार्ता गर्दा पनि उनको शंका निवारण भएको थिएन ।

नेकपा बन्यो एशियाको तेस्रो ठूलो कम्युनिष्ट पार्टी ! - 2018-05-17

देशका दुई ठूला वामपन्थी घटक नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रको एकीकरणसँगै ५६ वर्षपछि नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी एकीकृत भएको छ । २०१९ सालमा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी विभाजित भएपछि सुरु भएको कम्युनिष्ट घटकको टुटफुट श्रृङ्खला मदन आश्रति स्मृति दिवसका अवसरमा टुंगिएको छ ।

सिन्धुली उद्योग वाणिंज्य संघको निर्वाचनः यस कारण जित्नुपर्छ बामपन्थी समूहले - 2018-05-17

प्रवेशकुमार: भोली हुने सिन्धुली उद्योग वाणिज्य संघको निर्वाचनमा बामपन्थी प्यानलले जित्नुपर्ने सरोकारवालाहरुले टिप्पणी गर्न थालेका छन् । सिन्धुलीको सम्पूर्ण स्थानीय तह, केन्द्र तथा प्रदेश निर्वाचनमा पनि वामपन्थीकै वर्चश्व रहेकाले पनि सिन्धुली उद्योग वाणिंज्य संघको निर्वाचनमा अन्य पक्षले जित्न नहुने व्यवसायीहरुनै बताउन थालेका छन् ।

सरकारमा कम्युनिष्ट, सत्तामा दलाल पुँजीपति ! - 2018-05-01

नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्र अहिले सरकारमा छन् । सिंहदरबारमा मात्रै होइन, प्रदेशमा पनि उनीहरुकै हालीमुहाली छ । राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिमा पनि एमाले र माओवादीकै नेतृत्व छ ।










Powered by: Exclusively Solution