विचार




कपिलवस्तु देखि पूर्व मधेश प्रदेश र पश्चिम थरूहट प्रदेश हुुनुपर्छ


प्रभु साह/
संविधानलाई सर्वस्वीकार्य बनाउने प्रमुख काम यो सरकारको छ । सबैलाई स्वीकार हुने गरी संशोधन र परिमार्जन गर्नुपर्ने आवश्यकता छ ।


 मधेश आन्दोलनका क्रममा मृत्युभएका लाई शहीद घोषणा, परिवारलाई राहत, घाइतेको उपचार खर्च, मुद्दा फिर्तालगायत काम सरकारले गरिरहेको छ । यो कामसँगै संविधान संशोधनको प्रक्रियामा लाग्नुपर्छ । पहिलो चरणमा विश्वासको वातावरण बनाउने र दोश्रो चरणमा संविधान संशोधन गर्ने अठोट सरकारले लिएको छ । पहिलो चरणका मूलभूत कामहरू अगाडि बढिसकेका छन् ।

यी कुराहरूमा क्रमिक रूपमा सुधार भइरहेको छ । पूर्व शर्तका मागहरू सबै पूरा भइसकेको छैन । पहिलो चरणको काम अगाडि बढेको छ । छुटेका कुराहरू पनि पूरा गरिनेछन् । दोश्रो चरणमा संविधान संशोधन गरिनेछ । संविधान संशोधन मधेशी मोर्चा र अहिलेको सत्तारूढ दलको सहमतिमा मात्रै सम्भव छैन । अन्य प्रतिपक्षी दललाई पनि विश्वासमा लिनुपर्नेछ । विश्वास बनिसकेपछि हामी दोश्रो चरणमा संविधान संशोधनमा लाग्छौं । यसका लागि मधेशी मोर्चाले आफ्नो कुरा राख्ने र सरकारले पनि आफ्नो धारणा राखिसकेपछि प्रतिपक्षीहरूलाई पनि विश्वासमा लिएर अगाडि बढ्नुपर्छ । अहिले संविधान संशोधनको विषयमा औपचारिक कुरा नचलेपनि अनौपचारिक कुराहरू भइरहेका छन् ।

मधेशकेन्द्रित दलसँग मिलेर संविधान संशोधन गर्दैमा सबै स्र्वस्वीकार्य हुने कुरामा म सहमत छैन । किन भने यो संविधानमा विमत्ति राख्नेमा मधेशकेन्द्रित दल मात्रै छैनन् । यो संविधान सर्वस्वीकृत हुनुपर्छ । मधेशी दलले हस्ताक्षर गर्दैमा सबै जनताले संविधानमा अपनत्व महसुस गर्छन् भन्ने छैन । पहिला विरोध जनाउने मधेशी दलले नै हो । तर, अरूको पनि विमत्ति रहेको कुरा हामीले बिर्सिनुहुँदैन ।

धारणा ल्याउनुपर्छ । यसको तयारी भइरहेको पनि होला । मुलुकलाई निकास दिन संविधान परिमार्जन गर्नैै पर्छ । संयुक्त प्रस्ताव ल्याउनुपर्छ र यसमाथि छलफल हुनुपर्छ । संविधान सर्वस्वीकार्य सीमित नेताहरूको सहमतिबाट पनि सम्भव छैन, यसमा आम जनताको सहमति आवश्यक छ ।

केही मूलभूत कुरा छन्, जुन संविधान संशोधन गरी समेटनै पर्छ । जस्तै, स्थानीय निकायको क्षेत्राधिकार हटाउनुपर्छ । त्यो अधिकार प्रदेशलाई दिनुपर्छ । यी कुरा मधेशी मोर्चाले उठाए÷नउठाए पनि संशोधन गर्नै पर्छ । दोश्रो, आत्मनिर्णयको अधिकार हुनुपर्छ । यो विषयमा कसैले पनि बोलेका छैनन् । आत्मनिर्णयको अधिकार संविधानमा राख्नैपर्छ । यदि हामी लोकतन्त्र र जनतामाथि विश्वास गर्छौैं भने आत्मनिर्णयको अधिकार हुनुपर्छ । त्यसपछि सिमानाका कुराहरू छन् । त्यसपछि शक्ति बाँडफाँडका कुराहरू छन् । सुरक्षा र राजश्वलाई संघीय अवधारणा अनुसार बाँडफाँड गर्नुपर्छ । त्यस्तै, केन्द्रिकृत र एकात्मक न्याय प्रणालीमा परिवर्तन ल्याउनुपर्छ । यसका साथै संवैधानिक निकायहरू संघीय संरचनाअनुसार विकेन्द्रीकरण गर्नु जरूरी छ । त्यस्तै, बहुभाषिक नीति बनाउनुपर्छ । त्यसपछि नागरिकता र निर्वाचनसम्बन्धी प्रावधानमा संशोधन आवश्यक छ ।

कांग्रेस र एमालेभन्दा मधेशकेन्द्रित दलले संघीयताको सिमानाको सम्बन्धमा गद्दारी सुरू गरे । किन भने मुलुकले पहिचानका आधारमा संघीयता मागेको थियो । पहिचानका आधारमा भनेको मधेश प्रदेश हुुनुपर्दथ्यो । तर, मधेशी मोर्चाले एक मधेश प्रदेश मागेन । मधेशकेन्द्रित दलले नारायणी वारी र पारी दुई प्रदेश माग्दै आएका छन् ।

सुरूमा आन्दोलन गर्दा मागिएको थियो । उनीहरूले वीरगञ्जलाई राजधानी मानेकै थिए । तर, संविधानसभामा आउने बित्तिकै मधेशवादी दलको नौटंकी र धोका दिने काम सुरू भयो । यदि तराईलाई मधेश मानिन्छ भने एउटै हुनुपर्छ । यदि ‘थारू’ र ‘मधेशी’लाई मधेशी मानिन्छ भने एउटै मधेश प्रदेश हुुनुपर्छ । यदि ‘मधेशी’ र ‘थारू’ अलग हुन भने मधेश राज्य र थरूहट राज्य हुनुपर्छ । तर, मधेशी दलहरूले आन्दोलनका बेला एउटा र संविधानसभामा आएपछि अर्को कुरा गर्न थाले । यदि भाषालाई मान्ने हो भने मिथिला, भोजपुरा र अवध हुन पुग्छ । कि त ऐतिहासिक ठाउँलाई मान्नुप¥यो । न त इतिहासलाई मानियो न त भाषालाई मानियो । के आधारमा चितवन वारी र पारी दुई प्रदेश भनियो ?

हो, यो अनुचित हो । मधेशी मोर्चाले मधेशलाई क्षतिविक्षत बनाइ दिएको छ । नवलपरासी, रूपन्देही र कपिलवस्तुमा कत्ति प्रतिशत थारू छन् रु थरूहट क्षेत्र हो, त्यो रु त्योभन्दा बढी त बारा, पर्सा र रौतहटमा थारू छन् । मधेशमा मधेश प्रदेश हुनुुपर्छ । कपिलवस्तुदेखि पूर्व मधेश प्रदेश र कपिलवस्तुदेखि पश्चित थरूहट प्रदेश हुुनुपर्छ । यसरी दुई प्रदेश बनाइयो भने नाकाको बागडोर मधेशभित्र पर्छ । थारूलाई मधेशी मान्ने हो भने झापादेखि कञ्चनपुरसम्म एउटा मात्र मधेश प्रदेश हुनुपर्छ । होइन भने थारूहरूको थाकथलोलाई थरूहट प्रदेश र बाँकीलाई मधेश प्रदेश बनाउनुपर्छ । तर, केही नेताले आफ्नो स्वार्थका लागि नारायणी वारी–पारीको कुरा ल्याएर मधेशलाई धोका दिएका छन् । यो मेरो व्यक्तिगत धारणा हो । पार्टीले मधेश प्रदेश र थरूहटका लागि युद्धकालमा रगत बगाएको हो । तर, मधेशका केही नेता र माओवादीका केही नेता षड्यन्त्रको निष्कर्षका रूपमा नारायणी वारीपारी प्रदेशको धारणा आएको हो । यो धारणाप्रति मेरो पूरै विमत्ति छ । यसले मधेशलाई भलो गर्दैन ।

नेपाली जनताको एकताबाटै राष्ट्रियता बलियो हुन्छ । नेपाली जनता फुट्नु भनेको राष्ट्रियता कमजोर हुनु हो । एमाले भनेको राष्ट्रघाती पार्टी हो । एमालेले देशलाई जोड्न चाहँदैन । देशलाई फोड्न चाहने पार्टी हो । त्यसैले, जबसम्म समानता कुरा गरिँदैन, तबसम्म एकता पनि सम्भव हुँदैन । एमालेले नेपालका सबै समुदायको एकताका लागि जोड गर्नुपर्दथ्यो । तर, एमालेले दमन र थिचोमिचोबाट राष्ट्रियता बलियो पार्न खोजेको देखिन्छ ।

उपप्रधानमन्त्री निधिको भारत भ्रमणलाई सम्बन्ध सुधारको प्रयासका रूपमा लिएको छु । नेपालमा हुने परिवर्तनमा छिमेकी मुलुकको सहयोग आवश्यक हुन्छ । तर, उल्टो भयो । संविधान निर्माणसँगै हामीले छिमेकीसँगको दूरी बढाइसक्यौं । छिमेकीका सुझाव र सल्लाहलाई हामीले गलत अर्थमा लियौं । तर, अब यो सरकारले सम्बन्ध सुधार गर्ने दिशामा भारत र चीनमा दूत पठाएर राम्रो सुरूवात गरेको छ ।




Related Pictures:













Related News:

कांग्रेस महासमिति बैठकका ७ कार्यभार - 2018-12-16

जस लिने होडबाजी ! - 2018-12-15

भारतमा ३३ किलो सुन बरामद, नेपालमा अनुसन्धान ! - 2018-12-15

व्याट्री बोकेको ट्रकमा एक्कासी आगलागी - 2018-12-15

आरोप प्रत्यारोपका बीच देउवा र पौडेलको हातेमालो - 2018-12-15





मैले भोगेको युपिएफ र एसिया प्यासिफिक सम्मेलन - 2018-12-09

नवराज दाहाल: भर्खरै एसिया प्यासिफिक सम्मेलन नेपालमा सम्पन्न भएको छ । सम्मेलन पूर्व र सम्पन्न भए पश्चात यसबारे धेरै चर्चा परिचर्चा सुनिन आएको छ । लाग्दछ ठुलो भुकम्प पछीको पराकम्प जस्तै एसिया प्यासिफिकको पराकम्पनहरु गइनै रहेका छन् । कार्यक्रमको बारेमा सकारात्मक र नकारात्मक टिप्पणीहरु सुन्नमा आइरहेका छन् ।

आयात रोकौं, कृषि उद्योगलाई बोकौं - 2018-11-06

हरिबोल गजुरेल:नियम-कानून बनाउनु ठूलो कुरा होइन, त्यसलाई पालना गर्नु ठूलो कुरा हो । यहाँ नियम-कानून राम्रो बने पनि कार्यान्वयनको ढर्रा पुरानै छ । नयाँ संविधान बनेको छ, नयाँ परिवेश छ, तर काम गर्ने तरिका पुरानै । मुख्य समस्याको जड राजनीतिक नेतृत्व हो ।

एमाले पनि जमीनमा, माओवादी पनि जमीनमा - 2018-11-05

पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड:पहिलो संविधानसभा चुनावको बेला म सम्झिन्छु, माओवादीले कहाँ चुनाव जित्छ, बढीमा चाररपाँच सिट जित्छ भन्थे मान्छेहरु । हामीले तत्कालीन नेकपा एमालेसँग चुनावी तालमेलको प्रस्ताव राख्दा उहाँहरुको कुरा पनि त्यही थियो । म आफैं पनि तड्पिराखेको थिएँ, के हुने हो, के ?

मध्यस्थकर्ता मानव अधिकारकर्मीको निधन - 2018-11-04

मानव अधिकारकर्मी एवं नागरिक अगुवा पद्मरत्न तुलाधरको आज निधन भएको छ । विद्रोही माओवादीलाई शान्ति प्रकृयामा ल्याउन वामपन्थी नेताको रुपमा समेत चिनिएका तुलाधरले खेलेको भूमिकाको कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष केपी ओली र प्रचण्डले पनि पटक पटक प्रसंशा गरेका छन् ।

नसा च्यापिएको उपचार - 2018-09-07

डा. श्रीकृष्ण गिरी:अव्यवस्थित जीवनशैली नै नसा च्यापिने एउटा प्रमुख कारण हो । खानपिन मात्रै होइन, शरीरको पोजिसन कसरी राख्छौँ भन्ने कुराले नसाको समस्या निर्धारण गरिरहेको हुन्छ ।

पार्टी बैठक टार्दै प्रधानमन्त्री - 2018-09-02

काठमाडौ,(प्रस): पार्टीको स्थायी कमिटी बैठक पटकपटक स्थगित गरेकोमा नेकपा कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का नेताहरुले असन्तुष्टि जनाएका छन् । पछिल्लो पटक नेकपा स्थायी कमिटीको बैठक भदौ १९ र २० गतेका लागि बोलाइएको थियो । तर, तयारीका लागि सचिवालय बैठक नबसेपछि भदौ २७ र २८ गतेका लागि सारिएको छ ।

भारतले ‘आप्रवासी’लाई देश निकाला गर्छ ? - 2018-08-11

भारतको उत्तर पूर्वी राज्य आसामका करिब चालिस लाख मानिसहरुले आफ्नो नागरिकता गुमाएका छन् । उनीहरुलाई प्रमाणित नागरिकको सूचीबाट हटाइएको छ । उक्त सूची सरकारले छिमेकी देश बंगलादेशबाट छिरेका अवैध आप्रवासीहरुलाई पहिचान गर्ने प्रक्रियाको रुपमा सार्वजनिक गरेको थियो ।

न्यायालयमा सुधार कि प्रतिशोध ? - 2018-08-06

तत्कालिन प्रधानमन्त्री मनमोहन अधिकारीले २०५२ मा संसद भंग गरेर चुनाव घोषणा गरे। प्रधानन्यायाधीश विश्वनाथ उपाध्याय नेतृत्वको इजलासले सो घोषणा त्यही वर्ष भदौ १२ मा उल्ट्याइदियो।

अस्वीकृत हुँदैछन् जोशी - 2018-07-31

प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीले केही दिनदेखि लगातार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग भेट्न खोजेका थिए । प्रधानमन्त्रीको सचिवालयलाई विश्वास गर्ने हो भने मंगलबार साँझसम्म ओली र जोशीवीच भेटघाट भएको छैन ।

दक्षिण एसिया: भ्रष्ट चरित्रले जन्मायो नयाँ शक्ति - 2018-07-28

विश्व राजनीतिमा स्थापित शक्तिहरु विस्थापित हुने र नयाँ शक्तिको उदय हुने ‘ट्रेण्ड’ नै चलेको छ । युरोप, अमेरिकादेखि दक्षिणा एसियासम्मै यसको प्रभाव परेको छ, स्थापित दलहरुको स्थान नयाँ शक्तिले लिंदैछन् ।

आफ्नै बोलीको फन्दामा - 2018-07-24

मुखबाट निस्केको बोली र बन्दुकबाट छुटेको गोली फिर्ता हुँदैन भन्ने नेपाली आहानको तात्पर्य कानूनमन्त्री शेरबहादुर तामाङलाई जति कसलाई थाहा होला ?

राष्ट्रपतिलाई साक्षी राखेर एकता - 2018-05-18

महेन्द्र सापकोटा: केही दिनअघिसम्म तत्कालीन माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड स्वयं भन्दै थिए, पार्टी एकता त्यति सजिलो छैन । पटकपटक केपी शर्मा ओलीसँग वार्ता गर्दा पनि उनको शंका निवारण भएको थिएन ।

नेकपा बन्यो एशियाको तेस्रो ठूलो कम्युनिष्ट पार्टी ! - 2018-05-17

देशका दुई ठूला वामपन्थी घटक नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रको एकीकरणसँगै ५६ वर्षपछि नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी एकीकृत भएको छ । २०१९ सालमा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी विभाजित भएपछि सुरु भएको कम्युनिष्ट घटकको टुटफुट श्रृङ्खला मदन आश्रति स्मृति दिवसका अवसरमा टुंगिएको छ ।

सिन्धुली उद्योग वाणिंज्य संघको निर्वाचनः यस कारण जित्नुपर्छ बामपन्थी समूहले - 2018-05-17

प्रवेशकुमार: भोली हुने सिन्धुली उद्योग वाणिज्य संघको निर्वाचनमा बामपन्थी प्यानलले जित्नुपर्ने सरोकारवालाहरुले टिप्पणी गर्न थालेका छन् । सिन्धुलीको सम्पूर्ण स्थानीय तह, केन्द्र तथा प्रदेश निर्वाचनमा पनि वामपन्थीकै वर्चश्व रहेकाले पनि सिन्धुली उद्योग वाणिंज्य संघको निर्वाचनमा अन्य पक्षले जित्न नहुने व्यवसायीहरुनै बताउन थालेका छन् ।

सरकारमा कम्युनिष्ट, सत्तामा दलाल पुँजीपति ! - 2018-05-01

नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्र अहिले सरकारमा छन् । सिंहदरबारमा मात्रै होइन, प्रदेशमा पनि उनीहरुकै हालीमुहाली छ । राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिमा पनि एमाले र माओवादीकै नेतृत्व छ ।

महरालाई कांग्रेसको समर्थन किन ? - 2018-03-10

प्रेम कुमार : प्रमुख विपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले सभामुखमा सत्तारुढ दलका उम्मेदवार कृष्णबहादुर महरालाई समर्थन गरेको छ ।

फागुको रंग, होलीको भंग - 2018-02-27

तीर्थबहादुर श्रेष्ठ:फागु वा होली भन्ने बित्तिकै रंग र भंग अनि प्रेम र प्रणयका सन्दर्भ जोडिन्छन्। लगभग ६० वर्षअघिको काठमाडौंमा हामी होली हैन, फागु खेल्थ्यौं। पुस–माघको मीनपचास विदाभर टोलका सबै साथीसँग खेलेको गुच्चा, पैयुँ र पांग्रा एक कुनामा थन्क्याएर स्कुल जानुपर्थ्यो।

ग्रीसको बाटोमा लम्किँदै नेपाल - 2018-01-25

विज्ञान अधिकारी:२०५१ साल मनमोहन अधिकारीको सरकारले वृद्धवृद्धाका लागि सामाजिक सुरक्षा भत्ता दिने प्रणाली सुरु गर्यो। सामाजिक सुरक्षा भत्ताको यो अवधारणाले एमालेलार्इ सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक लाभ भयो र भबिष्यमा पनि भइरहने देखिन्छ।

सरकार, मलाई पनि जेल हाल - 2018-01-09

मिलन पाण्डे:सन् १८४६ मा हेनरी डेविड थोरोले भनेका थिए, ‘यदि सरकारले गलत गरिरहेको छ भने एउटा सच्चा नागरिकको लागि सबैभन्दा उपयुक्त स्थान जेल हो।’

विचार: बाम गठबन्धनले निर्वाचनमा पहिलो परिणाम ल्याउने - 2017-12-08

कांग्रेससँग यसपालि ‘मेसेज’ र ‘मेसेन्जर’ दुबैको समस्याचुनाव सकिएको छ। पहिलो चरणमा मतदान भएका ३७ क्षेत्रको प्रारम्भिक परिणाम केहीबेरमा आउन थाल्नेछ। आज साँझसम्ममा मतपरिणामको ‘ट्रेन्ड’ लगभग थाहा भइसक्नेछ।चुनावमा कुन पार्टीले जित्छ ? कुन-कुन दल राष्ट्रिय पार्टी बन्छन्रु भन्ने कौतुहलता अहिलेदेखि नै सुरु भएको छ। अहिलेसम्मको मत गणतना र परिणामलाई हेर्ने हो भने बाम गठबन्धनले निर्वाचनमा पहिलो परिणाम ल्याउने निश्चित प्राय छ ।

राष्ट्रपतिको अनावश्यक भ्रमण - 2017-11-13

प्रेम दाहाल: राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी आफ्नो कार्यकालको लगभग अन्तिम घडीमा सोमबार विदेश भ्रमणमा जाँदैछिन् । कार्यकाल सकिन केही महिनामात्र बाँकी रहेका बेला हुन लागेको यो भ्रमणलाई राष्ट्रपतिको विदेश घुम्ने मोहको रुपमा टिप्पणी हुन थालेको छ ।










Powered by: Exclusively Solution