विचार




कपिलवस्तु देखि पूर्व मधेश प्रदेश र पश्चिम थरूहट प्रदेश हुुनुपर्छ


प्रभु साह/
संविधानलाई सर्वस्वीकार्य बनाउने प्रमुख काम यो सरकारको छ । सबैलाई स्वीकार हुने गरी संशोधन र परिमार्जन गर्नुपर्ने आवश्यकता छ ।


 मधेश आन्दोलनका क्रममा मृत्युभएका लाई शहीद घोषणा, परिवारलाई राहत, घाइतेको उपचार खर्च, मुद्दा फिर्तालगायत काम सरकारले गरिरहेको छ । यो कामसँगै संविधान संशोधनको प्रक्रियामा लाग्नुपर्छ । पहिलो चरणमा विश्वासको वातावरण बनाउने र दोश्रो चरणमा संविधान संशोधन गर्ने अठोट सरकारले लिएको छ । पहिलो चरणका मूलभूत कामहरू अगाडि बढिसकेका छन् ।

यी कुराहरूमा क्रमिक रूपमा सुधार भइरहेको छ । पूर्व शर्तका मागहरू सबै पूरा भइसकेको छैन । पहिलो चरणको काम अगाडि बढेको छ । छुटेका कुराहरू पनि पूरा गरिनेछन् । दोश्रो चरणमा संविधान संशोधन गरिनेछ । संविधान संशोधन मधेशी मोर्चा र अहिलेको सत्तारूढ दलको सहमतिमा मात्रै सम्भव छैन । अन्य प्रतिपक्षी दललाई पनि विश्वासमा लिनुपर्नेछ । विश्वास बनिसकेपछि हामी दोश्रो चरणमा संविधान संशोधनमा लाग्छौं । यसका लागि मधेशी मोर्चाले आफ्नो कुरा राख्ने र सरकारले पनि आफ्नो धारणा राखिसकेपछि प्रतिपक्षीहरूलाई पनि विश्वासमा लिएर अगाडि बढ्नुपर्छ । अहिले संविधान संशोधनको विषयमा औपचारिक कुरा नचलेपनि अनौपचारिक कुराहरू भइरहेका छन् ।

मधेशकेन्द्रित दलसँग मिलेर संविधान संशोधन गर्दैमा सबै स्र्वस्वीकार्य हुने कुरामा म सहमत छैन । किन भने यो संविधानमा विमत्ति राख्नेमा मधेशकेन्द्रित दल मात्रै छैनन् । यो संविधान सर्वस्वीकृत हुनुपर्छ । मधेशी दलले हस्ताक्षर गर्दैमा सबै जनताले संविधानमा अपनत्व महसुस गर्छन् भन्ने छैन । पहिला विरोध जनाउने मधेशी दलले नै हो । तर, अरूको पनि विमत्ति रहेको कुरा हामीले बिर्सिनुहुँदैन ।

धारणा ल्याउनुपर्छ । यसको तयारी भइरहेको पनि होला । मुलुकलाई निकास दिन संविधान परिमार्जन गर्नैै पर्छ । संयुक्त प्रस्ताव ल्याउनुपर्छ र यसमाथि छलफल हुनुपर्छ । संविधान सर्वस्वीकार्य सीमित नेताहरूको सहमतिबाट पनि सम्भव छैन, यसमा आम जनताको सहमति आवश्यक छ ।

केही मूलभूत कुरा छन्, जुन संविधान संशोधन गरी समेटनै पर्छ । जस्तै, स्थानीय निकायको क्षेत्राधिकार हटाउनुपर्छ । त्यो अधिकार प्रदेशलाई दिनुपर्छ । यी कुरा मधेशी मोर्चाले उठाए÷नउठाए पनि संशोधन गर्नै पर्छ । दोश्रो, आत्मनिर्णयको अधिकार हुनुपर्छ । यो विषयमा कसैले पनि बोलेका छैनन् । आत्मनिर्णयको अधिकार संविधानमा राख्नैपर्छ । यदि हामी लोकतन्त्र र जनतामाथि विश्वास गर्छौैं भने आत्मनिर्णयको अधिकार हुनुपर्छ । त्यसपछि सिमानाका कुराहरू छन् । त्यसपछि शक्ति बाँडफाँडका कुराहरू छन् । सुरक्षा र राजश्वलाई संघीय अवधारणा अनुसार बाँडफाँड गर्नुपर्छ । त्यस्तै, केन्द्रिकृत र एकात्मक न्याय प्रणालीमा परिवर्तन ल्याउनुपर्छ । यसका साथै संवैधानिक निकायहरू संघीय संरचनाअनुसार विकेन्द्रीकरण गर्नु जरूरी छ । त्यस्तै, बहुभाषिक नीति बनाउनुपर्छ । त्यसपछि नागरिकता र निर्वाचनसम्बन्धी प्रावधानमा संशोधन आवश्यक छ ।

कांग्रेस र एमालेभन्दा मधेशकेन्द्रित दलले संघीयताको सिमानाको सम्बन्धमा गद्दारी सुरू गरे । किन भने मुलुकले पहिचानका आधारमा संघीयता मागेको थियो । पहिचानका आधारमा भनेको मधेश प्रदेश हुुनुपर्दथ्यो । तर, मधेशी मोर्चाले एक मधेश प्रदेश मागेन । मधेशकेन्द्रित दलले नारायणी वारी र पारी दुई प्रदेश माग्दै आएका छन् ।

सुरूमा आन्दोलन गर्दा मागिएको थियो । उनीहरूले वीरगञ्जलाई राजधानी मानेकै थिए । तर, संविधानसभामा आउने बित्तिकै मधेशवादी दलको नौटंकी र धोका दिने काम सुरू भयो । यदि तराईलाई मधेश मानिन्छ भने एउटै हुनुपर्छ । यदि ‘थारू’ र ‘मधेशी’लाई मधेशी मानिन्छ भने एउटै मधेश प्रदेश हुुनुपर्छ । यदि ‘मधेशी’ र ‘थारू’ अलग हुन भने मधेश राज्य र थरूहट राज्य हुनुपर्छ । तर, मधेशी दलहरूले आन्दोलनका बेला एउटा र संविधानसभामा आएपछि अर्को कुरा गर्न थाले । यदि भाषालाई मान्ने हो भने मिथिला, भोजपुरा र अवध हुन पुग्छ । कि त ऐतिहासिक ठाउँलाई मान्नुप¥यो । न त इतिहासलाई मानियो न त भाषालाई मानियो । के आधारमा चितवन वारी र पारी दुई प्रदेश भनियो ?

हो, यो अनुचित हो । मधेशी मोर्चाले मधेशलाई क्षतिविक्षत बनाइ दिएको छ । नवलपरासी, रूपन्देही र कपिलवस्तुमा कत्ति प्रतिशत थारू छन् रु थरूहट क्षेत्र हो, त्यो रु त्योभन्दा बढी त बारा, पर्सा र रौतहटमा थारू छन् । मधेशमा मधेश प्रदेश हुनुुपर्छ । कपिलवस्तुदेखि पूर्व मधेश प्रदेश र कपिलवस्तुदेखि पश्चित थरूहट प्रदेश हुुनुपर्छ । यसरी दुई प्रदेश बनाइयो भने नाकाको बागडोर मधेशभित्र पर्छ । थारूलाई मधेशी मान्ने हो भने झापादेखि कञ्चनपुरसम्म एउटा मात्र मधेश प्रदेश हुनुपर्छ । होइन भने थारूहरूको थाकथलोलाई थरूहट प्रदेश र बाँकीलाई मधेश प्रदेश बनाउनुपर्छ । तर, केही नेताले आफ्नो स्वार्थका लागि नारायणी वारी–पारीको कुरा ल्याएर मधेशलाई धोका दिएका छन् । यो मेरो व्यक्तिगत धारणा हो । पार्टीले मधेश प्रदेश र थरूहटका लागि युद्धकालमा रगत बगाएको हो । तर, मधेशका केही नेता र माओवादीका केही नेता षड्यन्त्रको निष्कर्षका रूपमा नारायणी वारीपारी प्रदेशको धारणा आएको हो । यो धारणाप्रति मेरो पूरै विमत्ति छ । यसले मधेशलाई भलो गर्दैन ।

नेपाली जनताको एकताबाटै राष्ट्रियता बलियो हुन्छ । नेपाली जनता फुट्नु भनेको राष्ट्रियता कमजोर हुनु हो । एमाले भनेको राष्ट्रघाती पार्टी हो । एमालेले देशलाई जोड्न चाहँदैन । देशलाई फोड्न चाहने पार्टी हो । त्यसैले, जबसम्म समानता कुरा गरिँदैन, तबसम्म एकता पनि सम्भव हुँदैन । एमालेले नेपालका सबै समुदायको एकताका लागि जोड गर्नुपर्दथ्यो । तर, एमालेले दमन र थिचोमिचोबाट राष्ट्रियता बलियो पार्न खोजेको देखिन्छ ।

उपप्रधानमन्त्री निधिको भारत भ्रमणलाई सम्बन्ध सुधारको प्रयासका रूपमा लिएको छु । नेपालमा हुने परिवर्तनमा छिमेकी मुलुकको सहयोग आवश्यक हुन्छ । तर, उल्टो भयो । संविधान निर्माणसँगै हामीले छिमेकीसँगको दूरी बढाइसक्यौं । छिमेकीका सुझाव र सल्लाहलाई हामीले गलत अर्थमा लियौं । तर, अब यो सरकारले सम्बन्ध सुधार गर्ने दिशामा भारत र चीनमा दूत पठाएर राम्रो सुरूवात गरेको छ ।




Related Pictures:













Related News:

वाइडबडी बिमान बारे अख्तियारले बोलायो विदेशी कम्पनी, सात दिनभित्र उपस्थित हुन निर्देशन - 2019-04-18

राष्ट्रसंघलाई सरकारको जवाफ : हाम्रो क्षमतामा विश्वास गर्नुस् - 2019-04-18

सेनाले बनायो आचार संहिता - 2019-04-18

सञ्जेलको चुनौती : भ्रष्टाचार भेटिए झुण्ड्याइदिनू - 2019-04-18

सञ्जेललाई अख्तियारको पत्र - 2019-04-17





दोषीलाई उन्मुक्ति कहिलेसम्म ? - 2019-02-27

कञ्चनपुरको निर्मला हत्या काण्डमा नराम्ररी चुकेको सरकार त्यसका दोषीलाई कानूनी कठाघरमा उभ्याउनुभन्दा पनि अझ किस्ताबन्दीमा एकपछि अर्को गल्ती दोहोर्याउदै आउँनुमा सरकारबाट निर्मलाका परिवारले न्याय पाउनेमा शङ्का उब्जिएको छ ।

भारत-पाकिस्तान विभाजन र घटनाक्रम - 2019-02-27

सन् १९४७ मा ब्रिटिश शासनबाट मुक्त भएसँगै भारत र पाकिस्तान छुट्टिएर नयाँ स्वतन्त्र राष्ट्र बने । स्थापना कालदेखि नै यी दुई छिमेकी देशबीच कहिल्यैपनि सम्बन्ध सुमधुर हुन सकेन। सम्बन्धमा तिक्तताको केन्द्रमा सधैँ कश्मीर रह्यो । यस अवधिमा दुई देशबीच कैयौँ यस्ता घटना भए जसले कहिले युद्ध नै निम्त्यायो त कहिले चर्को तनाव ।

‘पर्ख र हेरको नीति’मा राजपा - 2019-02-09

‘सत्ताका लागि जस्तोसुकै निर्णय र सम्झौता गर्न पछि नपर्ने’ जस्ता आरोप खेपिरहेका मधेश केन्द्रित दल अहिले सत्ता वा सङ्घर्षको अलमलमा रहेको देखिन्छ। सम्झौतालाई भर्‍याङ बनाएर सरकारमा पुग्ने तर काम नगर्ने परिपार्टी विगतकै रोग हो। मधेशका मुद्दामा बेइमेल मात्र हैन सरकारमा जाने होडबाजी र दाउपेचका साथै अन्तरपार्टी र पार्टीभित्रकै तादम्यता नहुँदा मधेश केन्द्रित दल कमजोर बन्न पुगेको हो कि! भन्ने अनुमान लगाउन थालिएको छ।

एकीकृत पार्टीमा ओलीले एकलौटी गरे - 2019-02-09

सत्तारुढ नेकपाका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले ‘अर्को माओवादी जमिन्छ’ भन्ने अभिव्यक्ति दिएपछि नेपाली राजनीतिमा नयाँ तरंग आएको छ । भेनेजुएला प्रकरणमा प्रधानमन्त्री एवं पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग जुहारी चलिरहेका बेला अर्का अध्यक्ष प्रचण्डले सार्वजनिक मञ्चमै ‘माओवादीलाई सिध्याइयो, जे गरेपछि हुन्छ भन्ने ठाने अर्को माओवादी जन्मन्छ’ भनेका हुन् ।

भेनेजुएलामाथि अमेरिकी हस्तक्षेप बारे - 2019-02-06

संवैधानिक र लोकतान्त्रिक रुपमा निर्वाचित राष्ट्रपति निकोलास मडुरोको सरकारको विरुद्धमा भेनेजुएलामा अमेरिकी साम्राज्यवादको योजनामा जुन राज्य विप्लवको प्रयत्न भइरहेको छ, त्यो मुलत असफल भैसकेको छ । तर पनि त्यसलाई अझै अगाडि बढाउने प्रयत्न जारी छ । त्यसको विरुद्धमा हाम्रो पार्टीको तर्फबाट अध्यक्ष प्रचण्डले वक्तव्य दिइसक्नुभएको छ । सरकार पनि भेनेजुएलामा बाह्य हस्तक्षेप विरुद्ध उभिइसकेको स्थिति छ ।

भेनेजुयला ब्रिफिङ : भएको के हो? - 2019-02-05

काठमाडौ,(प्रस): झन्डै २ साताअघि नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष एंव पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले वक्तव्य जारी गर्दै अमेरिकाको कडा आलोचना गरेपछि नेपाली राजनीतिक वृत्तमा दक्षिण अमेरिकी मुलुक भेनेजुयाला पसेको छ।

नेपाल-अमेरिका सम्बन्ध थप पेचिलो - 2019-02-03

भेनेजुएला प्रकरणबारे नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले दिएको वक्तव्यबाट एकाएक चिसिएको नेपाल–अमेरिका सम्बन्ध थप पेचिलो बनेको छ । अमेरिकी सरकारले दाहालको वक्तव्यलाई लिएर नेपाल सरकारको ध्यानाकर्षण गर्न वासिङटन डिसीस्थित नेपाली राजदूत अर्जुन कार्कीलाई विदेश मन्त्रालयमा बोलाएर प्रस्टीकरण लिएको छ ।

नक्कली र सक्कली सहिद ! - 2019-01-30

सहिद त्यो हो, जसले देश र नागरिकको हितमा आफ्नो जीवन अर्पण गर्दछ, समर्पण गर्दछ । तर, यहाँ त कुनै समूहको स्वार्थका लागि भिडन्त गर्दा मरेकालाई पनि सहिद घोषणा गरिएको छ । यतिसम्म कि, सहिदलाई ‘१० लाख रुपैयाँको व्यापार’ जस्तो बनाइएको छ ।

मैले भोगेको युपिएफ र एसिया प्यासिफिक सम्मेलन - 2018-12-09

नवराज दाहाल: भर्खरै एसिया प्यासिफिक सम्मेलन नेपालमा सम्पन्न भएको छ । सम्मेलन पूर्व र सम्पन्न भए पश्चात यसबारे धेरै चर्चा परिचर्चा सुनिन आएको छ । लाग्दछ ठुलो भुकम्प पछीको पराकम्प जस्तै एसिया प्यासिफिकको पराकम्पनहरु गइनै रहेका छन् । कार्यक्रमको बारेमा सकारात्मक र नकारात्मक टिप्पणीहरु सुन्नमा आइरहेका छन् ।

आयात रोकौं, कृषि उद्योगलाई बोकौं - 2018-11-06

हरिबोल गजुरेल:नियम-कानून बनाउनु ठूलो कुरा होइन, त्यसलाई पालना गर्नु ठूलो कुरा हो । यहाँ नियम-कानून राम्रो बने पनि कार्यान्वयनको ढर्रा पुरानै छ । नयाँ संविधान बनेको छ, नयाँ परिवेश छ, तर काम गर्ने तरिका पुरानै । मुख्य समस्याको जड राजनीतिक नेतृत्व हो ।

एमाले पनि जमीनमा, माओवादी पनि जमीनमा - 2018-11-05

पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड:पहिलो संविधानसभा चुनावको बेला म सम्झिन्छु, माओवादीले कहाँ चुनाव जित्छ, बढीमा चाररपाँच सिट जित्छ भन्थे मान्छेहरु । हामीले तत्कालीन नेकपा एमालेसँग चुनावी तालमेलको प्रस्ताव राख्दा उहाँहरुको कुरा पनि त्यही थियो । म आफैं पनि तड्पिराखेको थिएँ, के हुने हो, के ?

मध्यस्थकर्ता मानव अधिकारकर्मीको निधन - 2018-11-04

मानव अधिकारकर्मी एवं नागरिक अगुवा पद्मरत्न तुलाधरको आज निधन भएको छ । विद्रोही माओवादीलाई शान्ति प्रकृयामा ल्याउन वामपन्थी नेताको रुपमा समेत चिनिएका तुलाधरले खेलेको भूमिकाको कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष केपी ओली र प्रचण्डले पनि पटक पटक प्रसंशा गरेका छन् ।

नसा च्यापिएको उपचार - 2018-09-07

डा. श्रीकृष्ण गिरी:अव्यवस्थित जीवनशैली नै नसा च्यापिने एउटा प्रमुख कारण हो । खानपिन मात्रै होइन, शरीरको पोजिसन कसरी राख्छौँ भन्ने कुराले नसाको समस्या निर्धारण गरिरहेको हुन्छ ।

पार्टी बैठक टार्दै प्रधानमन्त्री - 2018-09-02

काठमाडौ,(प्रस): पार्टीको स्थायी कमिटी बैठक पटकपटक स्थगित गरेकोमा नेकपा कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का नेताहरुले असन्तुष्टि जनाएका छन् । पछिल्लो पटक नेकपा स्थायी कमिटीको बैठक भदौ १९ र २० गतेका लागि बोलाइएको थियो । तर, तयारीका लागि सचिवालय बैठक नबसेपछि भदौ २७ र २८ गतेका लागि सारिएको छ ।

भारतले ‘आप्रवासी’लाई देश निकाला गर्छ ? - 2018-08-11

भारतको उत्तर पूर्वी राज्य आसामका करिब चालिस लाख मानिसहरुले आफ्नो नागरिकता गुमाएका छन् । उनीहरुलाई प्रमाणित नागरिकको सूचीबाट हटाइएको छ । उक्त सूची सरकारले छिमेकी देश बंगलादेशबाट छिरेका अवैध आप्रवासीहरुलाई पहिचान गर्ने प्रक्रियाको रुपमा सार्वजनिक गरेको थियो ।

न्यायालयमा सुधार कि प्रतिशोध ? - 2018-08-06

तत्कालिन प्रधानमन्त्री मनमोहन अधिकारीले २०५२ मा संसद भंग गरेर चुनाव घोषणा गरे। प्रधानन्यायाधीश विश्वनाथ उपाध्याय नेतृत्वको इजलासले सो घोषणा त्यही वर्ष भदौ १२ मा उल्ट्याइदियो।

अस्वीकृत हुँदैछन् जोशी - 2018-07-31

प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीले केही दिनदेखि लगातार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग भेट्न खोजेका थिए । प्रधानमन्त्रीको सचिवालयलाई विश्वास गर्ने हो भने मंगलबार साँझसम्म ओली र जोशीवीच भेटघाट भएको छैन ।

दक्षिण एसिया: भ्रष्ट चरित्रले जन्मायो नयाँ शक्ति - 2018-07-28

विश्व राजनीतिमा स्थापित शक्तिहरु विस्थापित हुने र नयाँ शक्तिको उदय हुने ‘ट्रेण्ड’ नै चलेको छ । युरोप, अमेरिकादेखि दक्षिणा एसियासम्मै यसको प्रभाव परेको छ, स्थापित दलहरुको स्थान नयाँ शक्तिले लिंदैछन् ।

आफ्नै बोलीको फन्दामा - 2018-07-24

मुखबाट निस्केको बोली र बन्दुकबाट छुटेको गोली फिर्ता हुँदैन भन्ने नेपाली आहानको तात्पर्य कानूनमन्त्री शेरबहादुर तामाङलाई जति कसलाई थाहा होला ?

राष्ट्रपतिलाई साक्षी राखेर एकता - 2018-05-18

महेन्द्र सापकोटा: केही दिनअघिसम्म तत्कालीन माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड स्वयं भन्दै थिए, पार्टी एकता त्यति सजिलो छैन । पटकपटक केपी शर्मा ओलीसँग वार्ता गर्दा पनि उनको शंका निवारण भएको थिएन ।

नेकपा बन्यो एशियाको तेस्रो ठूलो कम्युनिष्ट पार्टी ! - 2018-05-17

देशका दुई ठूला वामपन्थी घटक नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रको एकीकरणसँगै ५६ वर्षपछि नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी एकीकृत भएको छ । २०१९ सालमा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी विभाजित भएपछि सुरु भएको कम्युनिष्ट घटकको टुटफुट श्रृङ्खला मदन आश्रति स्मृति दिवसका अवसरमा टुंगिएको छ ।










Powered by: Exclusively Solution