अर्थ / व्यापार




कृषिलाई मुख्य आधार नमान्दा नेपालले १० देखि १५ प्रतिशत घाटा ब्यहोर्दै


वि.सं २०४७ सालसम्म नेपाल अन्य देशका लागि कृषिउपज निर्यात गर्ने देशको लिस्टमा थियो । ०४७ पछि नै नेपाल कृषिउपज आयात गर्ने देशमा पर्न थाल्यो । नेपाल कृषिको क्षेत्रमा अन्य देशको तुलनामा निकै सम्भावना रहेको देश हो ।

 भौगोलिक आधार पनि मिलेको हुँदा कृषिमा ठाउँ अनुसार उत्पादन व्यवसाय गर्न सकिन्छ । 

तर विडम्बना के छ भने कृषि विषयलाई प्राथमिकताको साथ हेर्नेको सङ्ख्या निकै कम  छ । अन्य विषयमा अध्ययन गरेर उच्च शिक्षा हासिलका लागि विदेशिन तयार छन् । बाहिर जना नसकेको खण्डमा बेरोजगार नै बस्नु नै किन नपरोस् तर कृषिमा चासो दिने कम छन् ।  

नागरिकले मात्रै होइन, कृषि विषयमा नेपालका सरकारी निकायले खुलेर योजनाहरु अगाडि सार्न सकेको छैनन् भन्दा फरक पर्दैन । पछिल्लो समय आधुनिक कृषि व्यवसायमा लाग्ने व्यवसायीहरु पनि भेटिन थालेका छन् । यस्तै नेपाल सरकारले पनि कृषिको विषयमा अध्ययनका लागि कृषि शिक्षा नीति वि.सं २०७० सालबाट लागू गरिएको छ । 

०७० बाट सुरु गरेको सरकारको यो निर्देशिकाले काम भने वि.सं २०७१ बाट सुरु गरेको हो । अहिलेसम्म पनि कृषिको विषय अध्ययन गराउने विद्यालयको सङ्ख्या निकै कम रहेको छ । अन्य विषयको विद्यालयमा भन्दा कृषिको विद्यालयमा आउनुपूर्व धेरै सोचेर आउने गरेका छन् ।  
      
कृषि विद्यालयका प्र.अ. 

बालकृष्ण न्यौपाने सिन्धुपाल्चोकको चौतारासागा चौगढी नगरपालिका वडा नम्बर ४ सेतीदेवी माविका प्रधानाध्यापक हुन् । उनले नेपाल सरकारले कृषि शिक्षा नीति लागू गरेदेखि नै सेतीदेवीमा कृषि विषय अध्ययन गराउन थालेका हुन् । पहिलो वर्ष अविभावकलाई सम्झाउन बालकृष्णलाई निकै समय लाग्यो । कृषि विषय भनेपछि अविभावक अनकनिन्थे । हेरौँ सोच्नुपर्छ भन्ने गरेको उनी बताउँछन् । 

राम्रो र भरपर्दाे त कृषि विषय नै हो तर यही क्षेत्रलाई सबैले हेपाह प्रकृत्तिका रुपमा हेर्न थाले ।   त्यहाँका अविभावक बल्ल छोराछोरीलाई कृषि विषयमा अध्ययन गराउने निधोमा पुगे । कारण कृषि विषय अध्ययनपछि अन्य विषयमा पनि पढ्न पाइन्छ नै । अहिले उनको विद्यालयमा १२० जना विद्यार्थीले कृषि विषयमा अध्ययन गरिरहेका छन् ।  कृषि अध्ययनका लागि एक जना विद्यार्थी बरारब एक कठ्ठा जमिनको आवश्यकता पर्छ । शिक्षक, आवश्यक पर्ने समान सबै कुराको व्यवस्था सरकारले गरिदिएको  छ । प्र.अ. बालकृष्ण भने कृषिको विषयमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीको परीक्षाफल प्रकाशित गर्दा अन्य शिक्षाको जस्तै छिटो भइदिए हुन्थ्यो भन्छन् । परीक्षाफल ढिला आउँदा विद्यार्थीहरु बीचको समय खाली बस्नुपर्दा कृषि विषय अध्ययन गरेकोमा खिन्न महशुस गर्छन् । 

कृषि विषय अध्ययन गर्ने विद्यालयलाई सरकारले उपलब्ध गराएको सेवा सुविधा     

वि.सं २०७१ मा ३९, ०७२/०७३ मा ३९ र ०७३/०७४ को अहिलेसम्म १४ सरकारी र दुई निजी विद्यालयले बालीविज्ञान कृषि शिक्षाको विषयमा अध्ययन गराइरहेको छ । 

यस्तै वि.सं २०७०/०७१ मा १३, ०७२/०७३ मा १४ र ०७३/०७४ को अहिलेसम्म १ सरकारी र १ निजी विद्यालयले पशु विज्ञानको विषयमा अध्ययन गराइरहेको शिक्षा विभागले जनाएको छ । भूगोलअनुसार कृषिको विषयमा अध्ययन गराइदै आइरहेको विभागको भनाइ रहेको छ ।  कृषि विषय अध्ययनका लागि सरकारले सहिद परिवार, पिछडिएको क्षेत्र, गरिब परिवारलगायत प्रकार अनुसारको छात्रवृत्तिको व्यवस्था गरिएको छ ।

हेपाहा प्रकृतिमा हेरिन्छ कृषि पेसालाई
नेपाल होस या अन्य जुनसुकै देश किन नहोस् सुरक्षित अनि मर्यादित पेसामा बढी मात्रमा नागरिकको सहभागिता पाइन्छ । तर कृषि पेसामा लागेपछि भविष्य राम्रो छ, समाजबाट सम्मान पाउँछु, समयअनुसार खर्च जुटाउन सक्छु भन्ने मानसिकता नागरिकमा हुनुपर्ने हो । कृषि पेसाबाट पाइन्न भन्ने सोचमा छन् । शिक्षाविभाग प्राविधिक शाखाका राजन पाण्डे भन्छन्, केही पनि गर्न नसकेको मान्छेले कृषि पेसा गर्ने भन्ने नागरिकमा सोच रहेको थियो । युवाले कृषि पेसाप्रति चासो नदिनुको मुख्य कारण उनले यसरी बताए । पढेलेखेको छैन्, हलो जोतेर खान्छन् भन्ने कुराले गर्दा कृषिप्रति युवाहरुको वितृष्णा जागेको हो । हलो जोतेर खान्छ भन्नुको मतलब कतै नबिक्ने, स्किललेस, बोल्न नसक्ने मान्छेले कृषि पेसा गर्ने हो भन्ने चलन रहेको छ । यस्तै कृषि पेसालाई व्यावसायीकरण, औद्योगिक करण, मर्यादित अनि बजार व्यवस्थापन गर्न सकेको खण्डमा कृषि पेसा राम्रो हुने पनि उनको भनाइ रहेको छ । 
  
कृषि पेसामा नागरिकको चासो 
कुनै पनि कुराको विकल्प होला तर कृषि पेसामा कुनै भने विकल्प छैन । कृषि पेसा भनेको कहिले पनि स्कोप नमेटिने क्षेत्र हो । जो नागरिकको अनिवार्य आवश्यकताभित्र पर्छ । कृषि पेसालाई बिर्सेर कुनै पनि देश अगाडि बढ्न नसक्ने भएकाले बल्ल नागरिकले कृषिको महत्व बुझ्न थालेका छन् । पछिल्लो समय सरकारले पनि यो विषयलाई महत्वपूर्ण रुपमा हेर्दै आइरहेको छ । 
 
कृषिले १० देखि ११५ प्रतिशत घाटामा 
नेपालको व्यापार घाटाको १० देखि १५ प्रतिशत घाटा कृषिजन्य सामानबाट नै हुनेगर्छ । कृषिजन्य उपजलाई आयात गर्नु नपरेको खण्डमा नेपालले घाटा ब्यहोर्नु पर्दैन थियो । यो घाटाको प्रतिशत अझै दिन प्रतिदिन बढ्दै गइरहेको छ । हिमाल, पाहाड र तराईमा कुन समयमा कुन कृषिउपज लगाउँदा राम्रो हुन्छ भन्ने विषयमा अध्ययन र अनुसन्धान गरेर विद्यार्थी अथाव व्यवसायीलाई क्रियाशील बनाउने हो भने नेपालले घाटा ब्यहोर्नु नपर्ने देखिन्छ । त्यही तरिकाको शिक्षा प्रणाली पनि हुन जरुरी रहेको छ । 




Related Pictures:













Related News:

क्राइम स्टोरी: ३८ क्वीन्टल सुन तस्करी, लहरो तान्दा पहरो गयो - 2018-05-24

यातायातका महानिर्देशक हटाउन प्रधानमन्त्रीकै सहमति ! - 2018-05-22

संविधान संशोधन गर्ने राजनीतिक सहमति भइसक्यो : दाहाल - 2018-05-21

नेतृत्वले कांग्रेसलाई खल्तीबाट चलाएको छ : कोइराला - 2018-05-20

वृद्धभत्ता बढाउन अर्थमन्त्रीमाथि दबाव बढ्यो - 2018-05-20





सिन्धुली उद्योग वाणिंज्य संघको निर्वाचन: एमाले-माओवादी एकताले गठबन्धनलाई फाइदा - 2018-05-17

सिन्धुली,(प्रस): भोली हुने सिन्धुली उद्योग वाणिज्य संघको निर्वाचनको परिणामलाइरनो पक्षमा पार्नका लागि आज वाम गठबन्धनका उम्मेदवारहरुले जिल्लाका निर्वाचित सभासद तथा पार्टी नेताहरुको सहभागितामा घरदैलो गर्दैछन् । माननीयहरु लगायतले हरिवोल गजुरेल, गणेस पहाडी प्रदेका माननीय राजन दाहाल, बसन्त माझी प्रदीप कटुवाल, बिनोद खड्का लगायतले बाम गठबन्धनका उम्मेदवारलाई सघाइरहेका छन् ।

उवासंघको निर्वाचन: गठबन्धनको प्रचार अभियान तिब्र - 2018-05-14

सिन्धुली(प्रस): जेठ ४ गते हुने भनिएको सिन्धुली उद्योग वाणिंज्य संघको निर्वाचनमा होमिएको बाम गठबन्धनले डकाहा तथा भिमानमा आफ्नो प्रचार अभियानलाई तिब्र बनाएको छ ।

देशको अर्थतन्त्र माफिया, ठेकेदार र तस्करको हातमा छः गृहमन्त्री थापा - 2018-05-14

‘यातायात समितिको खातामा रहेको सबै रकम अब सरकारको’गृह मन्त्री रामबहादुर थापाले देशको अर्थतन्त्र अहिले माफिया, ठेकेदार र तस्करको हातमा भएको बताएका छन्। गृहमन्त्री थापाले अर्थतन्त्र बढाउन माफिया, ठेकेदार र तस्कर तथा कालो बजारी अन्य गर्नुपर्ने बताएका हुन्।

उद्योगको लोडसेडिङ पनि अन्त्य, कुलमानले भने : मुलुक लोडसेडिङमुक्त - 2018-05-13

काठमाडौ,(प्रस):विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले उद्योग क्षेत्रमा हुँदै आएको लोडसेडिङको पनि अन्त्य गरेका छन् । यसअघि २ देखि ४ घण्टासम्म उद्योग क्षेत्रमा लोडसेडिङ हुँदै आएको थियो तर सोमबारदेखि भने उद्योगमा पनि लोडसेडिङ अन्त्य हुने भएको छ ।

फाष्ट ट्रयाकको डीपीआर बनाउन १७ कम्पनी इच्छुक - 2018-05-03

काठमाडौ,(प्रस):निजगढ-काठमाडौं द्रुतमार्गको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन डीपीआर बनाउन १७ कम्पनीले इच्छा देखाएका छन् । नेपाली सेना मागेको आशयपत्रमा १७ कम्पनीले आवेदन गरेका हुन् । नेपाली सेनाका प्रवक्ता गोकुल भण्डारीले १ स्वदेशी र १६ विदेशी कम्पनीले डीपीआरका लागि आवेदन दिएको बताए । उनले अबको एक-दुई हप्ताभित्रै कुन कम्पनीलाई डीपीआर बनाउन दिने भन्ने टुंगो लाग्ने बताए ।

प्रतिव्यक्ति आय बढ्यो, एक नेपालीको वार्षिक आम्दानी १ हजार ४ डलर पुग्याे - 2018-04-25

काठमाडौ,(प्रस):नेपालीको प्रतिव्यक्ति आयमा सुधार आएको तथ्यांक सार्वजनिक गरिएकाे छ । आर्थिक वर्ष २०७३/७४ मा ८६२ अमेरीकी डलर रहेको नेपालीको प्रतिव्यक्ति आय अहिले बढेर बढेर १ हजार ४ डलर पुगेको केन्द्रिय तथ्यांक विभागले जनाएको छ ।

बुटवल सडक विस्तारः प्रमुख दल र व्यवसायीबाटै अवरोध - 2018-04-17

बुटवल (प्रस):विकास–निर्माणका काममा राजनीतिक दल र उद्योग–व्यवसायीहरुको साथ सहयोग हुनुपर्ने हो । तर बुटवलमा शुरु भएको सडक विस्तार अभियानमा त्यहाँका स्थानीय राजनीतिक दल र उद्योग व्यवसायीले साथ होइन, अवरोध गरेका छन् । बुटवलको राजमार्ग चौराहादेखि चिडिया खोलासम्मको सडक क्षेत्र मिचेर बनेका घरहरु भत्काउने क्रममा स्थानीय राजनीतिक दल र उद्योगी–व्यवसायीले अवरोध गरेका हुन् ।

नेपालमा लगानी गर्न भारतीय लगानीकर्तालाई प्रधानमन्त्रीको आग्रह - 2018-04-06

रमेश लम्साल, नयाँदिल्ली : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले देखिने गरी नेपाली जनताको जीवनस्तर सुधार गर्ने आफ्नो लक्ष्य रहेकाले सोहीअनुसार आफ्नो नेतृत्वको सरकार अगाडि बढ्ने बताउनुभएको छ । इन्डिया नेपाल विजनेश फोरमले आयोजना गरेको कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै उहाँले नेपालमा राजनीतिक संक्रमणकालको अन्त्य भएकाले अबको प्रमुख कार्यभार आर्थिक समृद्धि मात्रै रहेको बताउनुभयो ।

पोखरा विमानस्थल निर्माण एक मिनेट पनि रोकिँदैनः मन्त्री अधिकारी - 2018-03-31

पोखरा:पर्यटनमन्त्री रविन्द्र अधिकारीले पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणमा एक मिनेट पनि ढिला नहुने बताएका छन् । समितिको अन्तिम बैठकलाई शनिबार साँझ सम्बोधन गर्दै मन्त्री अधिकारीले जस्तोसुकै समस्या आएपनि निर्माण कार्य नरोकिने बताए ।

अर्थमन्त्री खतिवडाले राजस्व क्षेत्रमा देखेका विसंगित यस्ता छन्, आगामी बजेटमा संबोधन होला ? - 2018-03-31

काठमाडौ,(प्रस):अर्थमन्त्री डा.युवराज खतिवडाले श्वेतपत्रमार्फत राजस्व संकलनमा देखिएको वेथितीलार्इ उजागर गर्दै राजस्व क्षेत्रमा सुधारको संकेत गरेका छन्। उनले राजस्वको संरचनागत समस्यासँगै कर्मचारीतन्त्रमा देखिएको भष्ट्रीकरणलार्इ समेत श्वेतपत्रमा उजागर गर्न खोजेका छन्।श्वेतपत्रमा राजस्वको दायरा साँघुरो भएको जनाउँदै सबै आर्थिक क्रियाकलापलार्इ औपचारिक प्रणालीमा ल्याउन नसकेको उल्लेख छ।यो आधारमा यो सरकारले करको दायरा बढाउन प्रयास गर्नेछ।

नेपालका पाँच स्थान रेलमार्गबाट जोडिँदै - 2018-03-31

काठमाडौ: भारत सरकारको सहयोगमा नेपालका पाँचस्थान रेलमार्ग जोडिने भएका छन् । आठ वर्षअघि दुई देशबीच भएको समझदारीअनुसार भारतले रेलमार्ग निर्माण द्रुत गतिमा अघि बढाउनेछ ।

एनसेल टावरमा आगजनी - 2018-03-30

सिन्धुली:सिन्धुलीको मरिणगाँउपालिका ७ महादेव स्थानमा रहेको एनसेल टावरमा अज्ञात समूहले आगजनी गरेको छ । गएराती टावरमा भएको आगलागीले सो क्षेत्रको टेलिफोन सेवा अवरुद्ध भएको छ । आगलागी कस्ले गरेको भन्ने हालसम्म खुल्न सकेको छैन ।

प्रमुख अतिथि नै कार्यक्रम बहिस्कार गरेर हिँडे - 2018-03-30

चौतारा:कालिका इनर्जी प्रालिले सिन्धुपाल्चोकमा निर्माण गर्न लागेको ६२ मेगावाटको भोटेकोशी-५ जलविद्युत आयोजनाको प्रारम्भिक वातावरणीय प्रभाव सुनुवाइ कार्यक्रममा केही स्थानीयले आयोजना आवश्यक नरहेको भन्दै चर्को विरोध गरेका छन् ।

टेलिकमबाट ब्यालेन्स सापटी, अब फोन नकाटिने - 2018-03-30

काठमाडौ,(प्रस):नेपाल टेलिकमको मोबाइलमा कुरा गर्दागर्दै ‘ब्यालेन्स’ सकिएर फोन काटिने समस्या अब समाधान भएको छ । नेपाल टेलिकमले शुक्रबारदेखि सापटी लिन मिल्ने सेवाअन्तर्गत आफ्ना प्रयोगकर्तालाई यस्तो सुविधा प्रदान गरेको हो ।

'चिनियाँ कम्पनीले साढे ८ सय मेगावाट क्षमताका ११ जलविद्युत बनाउँदैछन्'-चिनियाँ राजदूत - 2018-03-28

काठमाडौ,(प्रस):उर्जा,जलस्रोत तथा सिंचाईमन्त्री बर्षमान पुन र नेपालका लागी चिनियाँ राजदूत यु होङबीच भेटवार्ता भएको छ । सिंहदरवारस्थित उर्जामन्त्रालयमा बुधवार भएको भेटवार्तामा द्धिपक्षीय हितका विषयमा छलफल भएको छ ।

तत्काल ७८ अर्ब विदेशी पैसा भित्र्याउन राष्ट्र बैंकले नयाँ ब्यवस्था गर्दै, १०% ब्याजमै ऋण पाइने - 2018-03-28

काठमाडौ,(प्रस):नेपाल राष्ट्र बैंकले तत्कालै ७८ अर्ब रुपैयाँ विदेशी संस्थाबाट निक्षेपका रुपमा सापटी ल्याएर लगानी गर्ने नीतिलाई अन्तिम रुप दिएको छ। राष्ट्र बैंकले प्राथमिक पूँजीको २५ प्रतिशतसम्म विदेशी बैंक तथा अन्य संस्थाबाट बाणिज्य बैंकहरुले ऋण ल्याएर नेपालमा लगानी गर्न पाउने ब्यवस्था मिलाउन लागेको हो।

स्थानीय तहमा ५७ हजार ३५४ कर्मचारी पठाउने निर्णय - 2018-03-28

काठमाडौ,(प्रस):सरकारले ५७ हजार ३५४ कर्मचारीलाई स्थानीय तहमा पठाउने निर्णय गरेको छ । मन्त्रिपरिषद्को बुधबार बसेको बैठकले स्थानीय तहको अन्तरिम संगगठन, संरचना तथा दरबन्दीको प्रस्ताव स्वीकृत गरेको हो ।

चिनीमा लफडा : अर्थमन्त्रालयमाथि दबाव, महंगो स्वदेशी कि सस्तो विदेशी बिकाउने ? - 2018-03-21

काठमाडौ,(प्रस):पछिल्लो समयमा तेस्रो मुलुकबाट हुने चिनी आयात रोकिएको भएको छ । भन्सार मूल्यांकनमा आएको विवादका कारण वीरगञ्ज र बिराटनगर नाकामा आएका चिनी पनि भन्सार पास नभएको ब्यापारीहरुले बताएका छन् । पाकिस्तानबाट सस्तो चिनी आउन थालको भन्दै आयातकर्ताहरु ब्यापारीहरुले चिनीको सूचना मूल्य घटाउन दबाव दिइरहेका छन् । स्वदेशी चिनी उत्पादक भने सस्तो विदेशी चिनीले नेपाली उत्पादनलाई डुबाउने भन्दै भन्सार दर बढाउन भनिरहेका छन् ।

घरजग्गा कारोबारमा हुने कर छलीप्रति अर्थमन्त्रालय चिन्तित, करको दर बढाइने - 2018-03-12

सरकारले घरजग्गा कारोबारमा भइरहेको राजस्व चुहावट रोक्ने भएको छ।।वास्तविक मूल्य भन्दा कम रकममा कारोबार देखाएर राजस्व छल्ने प्रवृति रोक्न सरकारले कडार्इ गर्न लागेको हो। अर्थमन्त्रालयका अनुसार आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमार्फत जग्गा किनबेचमा लाग्ने करको दर समेत बढ्ने छ।

हेटौँडा–काठमाडौँ सुरुङमार्ग निर्माणबारे सर्वोच्चले दियो यस्तो आदेश - 2018-03-12

हेटौडा:बहुचर्चित हेटौँडा–कुलेखानी–काठमाडौँ सुरुङमार्गको विषयमा सर्वोच्च अदालतले सरकारलाई १५ दिने कारण देखाउ आदेश जारी गरेको छ ।

सरकारले तत्काल गाडी, कम्प्युटर र फर्निचर किन्न रोक लगाउने - 2018-03-07

९२ अर्ब रकम अपुग भएपछि खर्च कटौति गर्दै सरकारसरकारले चालु आर्थिक वर्षभित्र खर्च गर्न रकम अपुग हुने भएपछि विभिन्न शिर्षकमा खर्च कटौति गर्ने भएको छ। चालु वर्षको बजेटमाथि अर्धवार्षिकी समीक्षा गर्दै अर्थ मन्त्रालयले विभिन्न शिर्षकमा खर्च कटौति गर्ने घोषणा गरेको छ।








Powered by: Exclusively Solution