अर्थ / व्यापार




कृषिलाई मुख्य आधार नमान्दा नेपालले १० देखि १५ प्रतिशत घाटा ब्यहोर्दै


वि.सं २०४७ सालसम्म नेपाल अन्य देशका लागि कृषिउपज निर्यात गर्ने देशको लिस्टमा थियो । ०४७ पछि नै नेपाल कृषिउपज आयात गर्ने देशमा पर्न थाल्यो । नेपाल कृषिको क्षेत्रमा अन्य देशको तुलनामा निकै सम्भावना रहेको देश हो ।

 भौगोलिक आधार पनि मिलेको हुँदा कृषिमा ठाउँ अनुसार उत्पादन व्यवसाय गर्न सकिन्छ । 

तर विडम्बना के छ भने कृषि विषयलाई प्राथमिकताको साथ हेर्नेको सङ्ख्या निकै कम  छ । अन्य विषयमा अध्ययन गरेर उच्च शिक्षा हासिलका लागि विदेशिन तयार छन् । बाहिर जना नसकेको खण्डमा बेरोजगार नै बस्नु नै किन नपरोस् तर कृषिमा चासो दिने कम छन् ।  

नागरिकले मात्रै होइन, कृषि विषयमा नेपालका सरकारी निकायले खुलेर योजनाहरु अगाडि सार्न सकेको छैनन् भन्दा फरक पर्दैन । पछिल्लो समय आधुनिक कृषि व्यवसायमा लाग्ने व्यवसायीहरु पनि भेटिन थालेका छन् । यस्तै नेपाल सरकारले पनि कृषिको विषयमा अध्ययनका लागि कृषि शिक्षा नीति वि.सं २०७० सालबाट लागू गरिएको छ । 

०७० बाट सुरु गरेको सरकारको यो निर्देशिकाले काम भने वि.सं २०७१ बाट सुरु गरेको हो । अहिलेसम्म पनि कृषिको विषय अध्ययन गराउने विद्यालयको सङ्ख्या निकै कम रहेको छ । अन्य विषयको विद्यालयमा भन्दा कृषिको विद्यालयमा आउनुपूर्व धेरै सोचेर आउने गरेका छन् ।  
      
कृषि विद्यालयका प्र.अ. 

बालकृष्ण न्यौपाने सिन्धुपाल्चोकको चौतारासागा चौगढी नगरपालिका वडा नम्बर ४ सेतीदेवी माविका प्रधानाध्यापक हुन् । उनले नेपाल सरकारले कृषि शिक्षा नीति लागू गरेदेखि नै सेतीदेवीमा कृषि विषय अध्ययन गराउन थालेका हुन् । पहिलो वर्ष अविभावकलाई सम्झाउन बालकृष्णलाई निकै समय लाग्यो । कृषि विषय भनेपछि अविभावक अनकनिन्थे । हेरौँ सोच्नुपर्छ भन्ने गरेको उनी बताउँछन् । 

राम्रो र भरपर्दाे त कृषि विषय नै हो तर यही क्षेत्रलाई सबैले हेपाह प्रकृत्तिका रुपमा हेर्न थाले ।   त्यहाँका अविभावक बल्ल छोराछोरीलाई कृषि विषयमा अध्ययन गराउने निधोमा पुगे । कारण कृषि विषय अध्ययनपछि अन्य विषयमा पनि पढ्न पाइन्छ नै । अहिले उनको विद्यालयमा १२० जना विद्यार्थीले कृषि विषयमा अध्ययन गरिरहेका छन् ।  कृषि अध्ययनका लागि एक जना विद्यार्थी बरारब एक कठ्ठा जमिनको आवश्यकता पर्छ । शिक्षक, आवश्यक पर्ने समान सबै कुराको व्यवस्था सरकारले गरिदिएको  छ । प्र.अ. बालकृष्ण भने कृषिको विषयमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीको परीक्षाफल प्रकाशित गर्दा अन्य शिक्षाको जस्तै छिटो भइदिए हुन्थ्यो भन्छन् । परीक्षाफल ढिला आउँदा विद्यार्थीहरु बीचको समय खाली बस्नुपर्दा कृषि विषय अध्ययन गरेकोमा खिन्न महशुस गर्छन् । 

कृषि विषय अध्ययन गर्ने विद्यालयलाई सरकारले उपलब्ध गराएको सेवा सुविधा     

वि.सं २०७१ मा ३९, ०७२/०७३ मा ३९ र ०७३/०७४ को अहिलेसम्म १४ सरकारी र दुई निजी विद्यालयले बालीविज्ञान कृषि शिक्षाको विषयमा अध्ययन गराइरहेको छ । 

यस्तै वि.सं २०७०/०७१ मा १३, ०७२/०७३ मा १४ र ०७३/०७४ को अहिलेसम्म १ सरकारी र १ निजी विद्यालयले पशु विज्ञानको विषयमा अध्ययन गराइरहेको शिक्षा विभागले जनाएको छ । भूगोलअनुसार कृषिको विषयमा अध्ययन गराइदै आइरहेको विभागको भनाइ रहेको छ ।  कृषि विषय अध्ययनका लागि सरकारले सहिद परिवार, पिछडिएको क्षेत्र, गरिब परिवारलगायत प्रकार अनुसारको छात्रवृत्तिको व्यवस्था गरिएको छ ।

हेपाहा प्रकृतिमा हेरिन्छ कृषि पेसालाई
नेपाल होस या अन्य जुनसुकै देश किन नहोस् सुरक्षित अनि मर्यादित पेसामा बढी मात्रमा नागरिकको सहभागिता पाइन्छ । तर कृषि पेसामा लागेपछि भविष्य राम्रो छ, समाजबाट सम्मान पाउँछु, समयअनुसार खर्च जुटाउन सक्छु भन्ने मानसिकता नागरिकमा हुनुपर्ने हो । कृषि पेसाबाट पाइन्न भन्ने सोचमा छन् । शिक्षाविभाग प्राविधिक शाखाका राजन पाण्डे भन्छन्, केही पनि गर्न नसकेको मान्छेले कृषि पेसा गर्ने भन्ने नागरिकमा सोच रहेको थियो । युवाले कृषि पेसाप्रति चासो नदिनुको मुख्य कारण उनले यसरी बताए । पढेलेखेको छैन्, हलो जोतेर खान्छन् भन्ने कुराले गर्दा कृषिप्रति युवाहरुको वितृष्णा जागेको हो । हलो जोतेर खान्छ भन्नुको मतलब कतै नबिक्ने, स्किललेस, बोल्न नसक्ने मान्छेले कृषि पेसा गर्ने हो भन्ने चलन रहेको छ । यस्तै कृषि पेसालाई व्यावसायीकरण, औद्योगिक करण, मर्यादित अनि बजार व्यवस्थापन गर्न सकेको खण्डमा कृषि पेसा राम्रो हुने पनि उनको भनाइ रहेको छ । 
  
कृषि पेसामा नागरिकको चासो 
कुनै पनि कुराको विकल्प होला तर कृषि पेसामा कुनै भने विकल्प छैन । कृषि पेसा भनेको कहिले पनि स्कोप नमेटिने क्षेत्र हो । जो नागरिकको अनिवार्य आवश्यकताभित्र पर्छ । कृषि पेसालाई बिर्सेर कुनै पनि देश अगाडि बढ्न नसक्ने भएकाले बल्ल नागरिकले कृषिको महत्व बुझ्न थालेका छन् । पछिल्लो समय सरकारले पनि यो विषयलाई महत्वपूर्ण रुपमा हेर्दै आइरहेको छ । 
 
कृषिले १० देखि ११५ प्रतिशत घाटामा 
नेपालको व्यापार घाटाको १० देखि १५ प्रतिशत घाटा कृषिजन्य सामानबाट नै हुनेगर्छ । कृषिजन्य उपजलाई आयात गर्नु नपरेको खण्डमा नेपालले घाटा ब्यहोर्नु पर्दैन थियो । यो घाटाको प्रतिशत अझै दिन प्रतिदिन बढ्दै गइरहेको छ । हिमाल, पाहाड र तराईमा कुन समयमा कुन कृषिउपज लगाउँदा राम्रो हुन्छ भन्ने विषयमा अध्ययन र अनुसन्धान गरेर विद्यार्थी अथाव व्यवसायीलाई क्रियाशील बनाउने हो भने नेपालले घाटा ब्यहोर्नु नपर्ने देखिन्छ । त्यही तरिकाको शिक्षा प्रणाली पनि हुन जरुरी रहेको छ । 




Related Pictures:













Related News:

बैंककबाट फर्केपछि ओलीले भने– राजधानीमा अल्झेर आन्दोलन नगरौं - 2018-01-18

देउवाले भने- हारको समिक्षापछि बल्ल महासमिति बैठक हुन्छ - 2018-01-18

न्युयोर्कस्थित ट्रम्प टावरमा आगलागी - 2018-01-18

समानुपातिकबाट प्रदेशसभामा निर्वाचित सांसदकाे नामावली सार्वजनिक - 2018-01-18

शितलहर प्रभावित मुसहरको उपचार गर्न रौतहट हिँडे डाक्टर केसी - 2018-01-17





सातै प्रदेशमा विशेष आर्थिक क्षेत्र बनाउन सुरु - 2018-01-15

काठमाडौ,(प्रस):सरकारले सातवटै प्रदेशमा विशेष आर्थिक क्षेत्र (सेज)निर्माणका लागि विस्तृत सम्भाब्यता अध्ययन(डिपिआर) थालेको छ।औद्योगिक विकासका लागि सरकारले सातै प्रदेशमा सेज निर्माण अघि बढाउन लागेको हो। विशेष आर्थिक क्षेत्र विकास प्राधिकरणका अनुसार सातवटा मध्ये दुर्इवटाको प्रगति राम्रो देखिएको छ। प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक डा.चण्डिका प्रसाद भट्टले सातै प्रदेशमा सेज स्थापनाका लागि सम्भाब्यता अध्ययनको काम सुरु भइसकेको बताए।भैरहवाको सेजमा केही महिनाभित्रै उद्योग स्थापनाका लागि पूर्वाधार निर्माणको काम सुरु हुनेछ।

माघ विशेष तरकारीः ४ वर्षमा ५२ प्रतिशतसम्म मूल्य वृद्धि - 2018-01-14

काठमाडौ,(प्रस):पुस मसान्तको बेलुका उसिनेको तरुल, पिंडालु, सखरखण्डजस्ता परिकार माघे संक्रान्ती अर्थात माघ १ गते खाने चलन छ। माघे संक्रान्ती, मकर संक्रान्ति, माघी जस्ता नामले चिनिने यो चार्ड नजिकिएसँगै राजधानी लगायत देशका धेरै तरकारी पसलमा पिंडालु, सखरखण्ड र तरुलले वर्चस्व जमाएको छ।

टेलियालाई ६५ अर्ब कर तिर्न सरकारको १५ दिने अल्टिमेटम - 2018-01-05

आफ्नो स्वामित्वमा रहेको एनसेलको ८० प्रतिशत शेयर हस्तान्तरण गर्दा लाग्ने पूँजीगत लाभकर समयमा दाखिला नगर्दा टेलियासोनेरालाई करीव ५ अर्ब रुपैयाँको कर थपिएको छ । मंगलवार ठूला करदाता कार्यालयले टेलियासोनेराले आफ्नो स्वामित्वको शेयर हिस्सा आजियाटाको नाममा विक्री गर्दा लागेको पूँजीगत लाभकरको दायीत्वमा ब्याजसमेत जोडेर ६५ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ कायम गरेको छ ।

एउटा बैंकबाट अर्कोमा रकम जम्मा गर्न सकिने - 2018-01-05

काठमाडौं:अब कुनै पनि बैंकको खातामा अर्को बैंकबाट पनि रकम जम्मा गर्न सकिने भएको छ । अहिले एकाउन्टपेयी चेक जम्मा गरेर अर्को बैंकबाट ग्राहकहरुले यस्तो सुविधा पाउँदै आएका छन् । अब भने नगदै जम्मा गर्न सकिने भएको हो ।

फास्ट ट्रयाकमा ‘भारतीय डिजाइन’ माथि प्रश्न - 2018-01-05

भारतीय डीपीआर किन्ने या नकिन्ने भन्नेबारे चाँडै उच्चस्तरीय समितिले विज्ञहरुले गरेको अध्ययनका आधारमा निर्णय दिने नेपाली सेनाले निर्माणको जिम्मेवारी पाएको काठमाडौं-तराई द्रुतमार्ग (फास्ट ट्रयाक) भारतीय डिजाइनमै बनाउने कि नयाँ डिजाइन गर्ने भन्नेबारे बहस सुरु भएको छ । सरकारले निर्माणको जिम्मेवारी दिएपछि नेपाली सेनाले फास्ट ट्रयाकको डीपीआरका विषयमा अलग्गै प्राविधिक अध्ययन गरेको छ ।

जनप्रतिनिधिको विदेश भ्रमणमा अंकुश, छुट्टै राहदानीको प्रस्ताव - 2018-01-03

स्थानीय तहमा निर्वाचित जनप्रतिनिधि कामभन्दा विदेश भ्रमणमा केन्द्रित हुन थालेको गुनासो बढेपछि केन्द्र सरकारले नियमनको तयारी थालेको छ । स्थानीय तहका पदाधिकारी तथा कर्मचारीलाई बिनाअनुमति विदेश जान अंकुश लगाउन लागिएको हो । स्थानीय विकास मन्त्रालयले त्यसका लागि ‘विदेश भ्रमणसम्बन्धी नियमावली, २०७४’को मस्यौदा तयार पारेको छ ।

उच्च अदालतनैं बिकेपछिः रुपन्देहीमा तेल चोरीकाण्डमा मुछिएका ३८ व्यवसायीलाई उच्च अदालतले दियो सफाई - 2017-11-30

चालक भने दोषी ठहरबुटवल। रुपन्देहीको तेल चोरी काण्डको अभियोग लागेका पेट्रोलियम व्यवसायीले उन्मुक्ति पाएका छन्। २०७२ वैशाख १६ गते राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र र रुपन्देही प्रहरीले रुपन्देहीको पडसरी र मधवलियाबाट तेल भण्डारको भूमिगत ट्याङ्कीसहित ट्याङ्कर चालकलाई रंगेहात पक्राउ गरेको थियो।

दुर्लभ पाटे बाघ गणना आजदेखि - 2017-11-30

चितवन: आजदेखि नेपाल र भारतमा एकैसाथ दुर्लभ पाटे बाघको गणना (अनुगमन) सुरु हुने भएको छ । राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागका अनुसार अत्याधुनिक प्रविधिसहितको क्यामरा ट्रयापिङ विधिबाट बाघको गणना गर्न लागिएको हो ।

टेलिकमले भन्यो-०१२३४५६ र १२३४५६ नम्बरको फोन नउठाउनूस्, ठगिनुहोला ! - 2017-11-26

काठमाडौ,(प्रस): नेपाल टेलिकमले साधारण फोन नम्बरसँग नमिल्ने अपरिरिचत नम्बरबाट आएका कल नउठाउन अनुरोध गरेको छ । पछिल्लो समयमा ०१२३४५६, १२३४५६ लगायतका अपरिचित नम्बरबाट कल गरेर ठग्ने क्रम तीव्र भएपछि टेलिकमले त्यस्ता नम्बरको कल नउठाउन आग्रह गरेको छ ।

बुढीगण्डकी निर्माणको जिम्मा चीनलाई दिने सम्झौता खारेज गर्ने सरकारको निर्णय - 2017-11-13

सरकारले बुढीगण्डकी जलविद्युत आयोजना निर्माणको जिम्मान चिनियाँ कम्पनीलाई दिने निर्णय खारेज गरेको छ । सोमबार बसेको मन्त्रिपरिषद बैठकले चिनियाँ कम्पनी गेजुवा ग्रुपसँग भएको सम्झौता खारेजको निर्णय गरेको ऊर्जामन्त्री कमल थापाले जानकारी दिएका छन् ।

बागवजारमा हात्तीकोआतंक: दुई घर भत्कायो, भण्डारण गरेको अन्न सखाप - 2017-11-05

कञ्चनपुर:कञ्चनपुरको शुक्लाफाँटा नगरपालिका–३ जोनापुर बागवजारका दुई परिवारको घर गएराति जंगली हात्तीको बथानले भत्काएको छ । हात्तीको बथानले स्थानीय दीपक हुम्ली र वीरबहादुर चौधरीको घर भत्काएको हो । घरभित्र राखेको अन्न खानुका साथै लगाउने, ओढ्ने विछ्याउने कपडा सबै हात्तीको बथानले च्यातचुत पारेर नोक्सान पु¥याएको छ ।

उपत्यकाका १३ स्थानमा आजदेखि सुपथ मूल्य पसल सञ्चालन - 2017-09-01

काठमाडौ,(प्रस): सरकारले चाडपर्वलाई लक्षित गरेर आजदेखि उपत्यकाका विभिन्न १३ ठाउँमा सहुलियत मूल्य पसल सञ्चालन गर्ने भएको छ । चाडपर्वमा उपभोक्तलाई दैनिक उपभोग्य वस्तुमा राहत दिन सुपथ मूल्य पसल सञ्चालन गर्न लागिएको हो ।

बाढीपीडितलाई पठाइएको सरकारी राहतमा गोबर र ढुंगामाटो ! - 2017-08-28

यो दूर्भाग्य हो, कारबाही गरिन्छ: आपूर्ति मन्त्रीनेपाल खाद्य संस्थानले बाढीपीडितलाई पठाउन लागेको राहतमा चरम लापरवाही भएको देखिएको छ । संस्थानले तराईका बाढीपीडितलाई पठाउन तयारी अवस्थामा राखेको सिमीमा एक किलोसम्मका ढुंगा, गोबर, माटो र बालुवा पाइएको छ ।

कृषिलाई मुख्य आधार नमान्दा नेपालले १० देखि १५ प्रतिशत घाटा ब्यहोर्दै - 2017-08-22

वि.सं २०४७ सालसम्म नेपाल अन्य देशका लागि कृषिउपज निर्यात गर्ने देशको लिस्टमा थियो । ०४७ पछि नै नेपाल कृषिउपज आयात गर्ने देशमा पर्न थाल्यो । नेपाल कृषिको क्षेत्रमा अन्य देशको तुलनामा निकै सम्भावना रहेको देश हो ।

नाकाबन्दी बेला चम्किएको नाकामा भारतीयको अवरोध - 2017-08-09

पेट्रोलियम पदार्थ बोकेका सवारी साधन पनि लाइनमाभैरहवा: भारतीय सुरक्षाकर्मीको अवरोधका कारण नेपाल भारतको व्यापारमा गम्भिर असर पर्न थालेको छ।विना कुनै कारण भारतीय सुरक्षाकर्मीले प्रत्येक गाडीको चेकजाँच गर्न थालेपछि भारतबाट सामान बोकेका सवारी साधन सहज रुपमा भित्रिन सकेका छैनन्। भारतीय सुरक्षाकर्मीले नाकाबन्दीको बेलामा जस्तै सुरक्षा चेकजाँच गरेका छन्। भारतीय सुरक्षाकर्मीले चेकजाँचमा कडाइ गर्नुको कारण केही खुलाएका छैनन्।

५१ हजार फर्मले तिरेनन् भ्याट - 2017-08-02

काठमाडौ,(प्रस): राजश्व आर्जनको मूख्य स्रोत मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) मा दर्ता भएर पनि झण्डै ५१ हजार र्फमले विवरण बुझाएका छैनन । आन्तरिक राजश्व विभागका अनुुसार गत जेठसम्ममा दर्ता भएकामध्ये झण्डै ३० प्रतिशत र्फमले भ्याट तिरेका छैनन् ।

नवलपरासीमा केरा खेती बढदै - 2017-08-01

रबिन्द्र यादव, परासी:पछिल्लो समयदेखि नवलपरासीमा केरा खेती बढदै गएको छ । जिल्लाको गण्डक कमाण्ड क्षेत्रका किसानहरु उखुखेती विस्तारै छाडदै केरा खेतीतर्फ उन्मुख हुदै गएका छन् ।

कलर आईडी सेवा निःशुल्क, कल ट्रान्सफरको पनि पैसा नलाग्ने - 2017-07-18

काठमाडौ,(प्रस): नेपाल टेलिकमले ल्याण्डलाइन टेलिफोनमा फोन गरेको नम्बर देखिने सुविधा (कलर आईडी) सेवा निःशुल्क प्रदान गर्ने भएको छ । साथै कल डाइभर्ट लगायतका पुरक सुविधाको पनि पैसा नलाग्ने भएको छ ।

आउँदो शनिवार बैंक बन्द नहुने - 2017-07-18

काठमाडौ,(प्रस): नेपाल राष्ट्र बैंकले आउँदो शनिवार पनि बैंक तथा वित्तीय संस्था खोल्न निर्देशन दिएको छ।

खाद्यान्नको भाउ गत बर्षभन्दा सस्तो - 2017-07-18

काठमाडौ,(प्रस): मूल्य बृद्धि थप घटेको छ। जेठ मसान्तको मूल्य बृद्धि २.८ प्रतिशत कायम भएको छ। गत बर्ष मूल्य बृद्धि दर ११.१ प्रतिशतले बढेको थियो। गत बर्षको उच्च मूल्य बृद्धिको आधार र आपूर्ति ब्यवस्थामा आएको सुधारका कारण मूल्य बृद्धि दर घटेको हो।

निर्वाचन आयोगले स्थानीय तह चुनाबमा सवा ६ अर्ब खर्च गर्यो, तीन अर्ब सरकारलार्इनै फिर्ता - 2017-07-18

काठमाडौ,(प्रस): निर्वाचन आयोगले स्थानीय तह निर्वाचन शीर्षकमा हालसम्म छ अर्ब ३० करोड ४६ लाख खर्च भएको जनाएको छ ।सरकारले स्थानीय तह निर्वाचनका लागि आयोगलाई रु १० अर्ब २८ करोड रकम उपलब्ध गराएको थियो ।










Powered by: Exclusively Solution